0%
Question 1: पंडित दीन दयाल उपाध्याय ग्रामीण कौशल्य योजनेमध्ये अंतर्भूत ग्रामीण युवकांचा वयोगट कोणता आहे ?
(1) 20-35
(2) 25-45
(3) 18-55
(4) 15-35
Question 2: मानवी विकास सूचकांचे खालीलपैकी कोणते घटक निर्देशांक आहे/आहेत ?
a. आयुर्मान
b. शिक्षण
c. दरडोई उत्पन्न
b. शिक्षण
c. दरडोई उत्पन्न
(1) फक्त b
(2) फक्त a
(3) a, b आणि c
(4) a आणि b
Question 3: स्तंभ I मधील आय.आय.टी. स्तंभ II मधील त्यांच्या स्थापनेच्या वर्षानुसार जोड्या जुळवा.
स्तंभ - I
a. आय.आय.टी. हैद्राबाद
b. आय.आय.टी. तीरुपती
c. आय.आय.टी. धारवाड
d. आय.आय.टी. इंदोर
a. आय.आय.टी. हैद्राबाद
b. आय.आय.टी. तीरुपती
c. आय.आय.टी. धारवाड
d. आय.आय.टी. इंदोर
स्तंभ - II
i. 2009
ii. 2008
iii. 2016
iv. 2015
i. 2009
ii. 2008
iii. 2016
iv. 2015
a b c d
(1) iii ii iv i
(2) ii iv iii i
(3) i ii iv iii
(4) iv ii iii i
Question 4: प्रधानमंत्री स्वास्थ्य सुरक्षा योजना अंतर्गत 2024 ते 2026 पर्यंत किती ए.आय.आय.एम.एस. (AIIMS) स्थापन करणे अपेक्षित आहे ?
(1) 06
(2) 05
(3) 04
(4) 03
Question 5: मुख्यमंत्री युवा कार्ये प्रशिक्षण योजने अंतर्गत प्रशिक्षणार्थी यांना त्यांच्या शैक्षणिक अर्हतेप्रमाणे प्रति महा विद्यावेतन प्राप्त होते. त्याबाबत खालील विधाने विचारात घ्या.
a. बारावी पास असणाऱ्याला रु. 6,000/-
b. आय.टी.आय. / पदवीका असणाऱ्याला रु. 8,000/-
c. पदवीधर/पदव्युत्तर असणाऱ्याला रु. 10,000/-
d. डॉक्टरसाठी रु. 11,000/-
b. आय.टी.आय. / पदवीका असणाऱ्याला रु. 8,000/-
c. पदवीधर/पदव्युत्तर असणाऱ्याला रु. 10,000/-
d. डॉक्टरसाठी रु. 11,000/-
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
(1) a आणि c
(2) c आणि d
(3) फक्त b
(4) फक्त d
Question 6: प्राथमिक आरोग्य केंद्राबाबत खालीलपैकी कोणती / कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. भोर समितीने प्राथमिक आरोग्य केंद्रासाठीची संकल्पना दिली आहे.
b. प्राथमिक आरोग्य केंद्रासाठीच्या भारतीय सार्वजनिक आरोग्य मानकांमध्ये 2012 मध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे.
c. ग्रामीण भागातील 40 हजार लोकसंख्यासाठी एक प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
b. प्राथमिक आरोग्य केंद्रासाठीच्या भारतीय सार्वजनिक आरोग्य मानकांमध्ये 2012 मध्ये सुधारणा करण्यात आली आहे.
c. ग्रामीण भागातील 40 हजार लोकसंख्यासाठी एक प्राथमिक आरोग्य केंद्र आहे.
(1) फक्त a
(2) a आणि b
(3) a, b आणि c
(4) a आणि c
Question 7: राष्ट्रीय शहरी आरोग्य अभियान (NUHM) ची खालीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये आहेत ?
a. शहरी गरीब आणि इतर संवेदनशील घटकांच्या विविध आरोग्य सेवा गरजा पूर्ण करण्यासाठी शहर-आधारित आरोग्य सेवा प्रणालीची आवश्यकता पूर्ण करणे.
b. झपाट्याने वाढणाऱ्या शहरी लोकसंख्येच्या आरोग्याशी संबंधित आव्हानांना तोंड देण्यासाठी संस्थात्मक यंत्रणा आणि व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करणे.
c. आरोग्य उपक्रमांचे नियोजन, अंमलबजावणी आणि देखरेख यामध्ये अधिक सक्रिय सहभागासाठी समुदाय आणि स्थानिक संस्थांसोबत भागीदारी करणे.
d. शहरी गरीबांना अत्यावश्यक प्राथमिक आरोग्य सेवा पुरविण्यासाठी संसाधनांची उपलब्धता करून देणे.
b. झपाट्याने वाढणाऱ्या शहरी लोकसंख्येच्या आरोग्याशी संबंधित आव्हानांना तोंड देण्यासाठी संस्थात्मक यंत्रणा आणि व्यवस्थापन प्रणाली विकसित करणे.
c. आरोग्य उपक्रमांचे नियोजन, अंमलबजावणी आणि देखरेख यामध्ये अधिक सक्रिय सहभागासाठी समुदाय आणि स्थानिक संस्थांसोबत भागीदारी करणे.
d. शहरी गरीबांना अत्यावश्यक प्राथमिक आरोग्य सेवा पुरविण्यासाठी संसाधनांची उपलब्धता करून देणे.
(1) a, c
(2) b, c
(3) b, c, d
(4) a, b, c, d
Question 8: FIT इंडिया चळवळी बाबत खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. फिटनेस हा आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनविण्याच्या उद्देशाने माननीय पंतप्रधानांनी 29 ऑगस्ट 2019 रोजी फीट इंडिया चळवळ सुरू केली.
b. फिटनेसला सुलभ, मजेदार आणि विनामुल्ये म्हणून प्रोत्साहन देण्यासाठी, माहितींची देवाण घेवाण करण्यासाठी, जागरूकता आणण्यासाठी आणि वैयक्तिक फिटनेस कथा शेअर करण्यासाठी भारतातील नागरीकांना एक व्यासपीठ तयार करणे.
c. लक्ष केंद्रित मोहिमाद्वारे फिटनेस आणि विविध शारीरिक क्रिया बद्दल जागरूकता पसरवणे.
d. स्वदेशी, खेळांना प्रोत्साहन देणे, फिटनेस प्रत्येक शाळा, महाविद्यालय/विद्यापीठ, पंचायत/गाव इत्यादी पर्यंत पोहोचवणे.
b. फिटनेसला सुलभ, मजेदार आणि विनामुल्ये म्हणून प्रोत्साहन देण्यासाठी, माहितींची देवाण घेवाण करण्यासाठी, जागरूकता आणण्यासाठी आणि वैयक्तिक फिटनेस कथा शेअर करण्यासाठी भारतातील नागरीकांना एक व्यासपीठ तयार करणे.
c. लक्ष केंद्रित मोहिमाद्वारे फिटनेस आणि विविध शारीरिक क्रिया बद्दल जागरूकता पसरवणे.
d. स्वदेशी, खेळांना प्रोत्साहन देणे, फिटनेस प्रत्येक शाळा, महाविद्यालय/विद्यापीठ, पंचायत/गाव इत्यादी पर्यंत पोहोचवणे.
(1) b, c
(2) a, c, d
(3) a, b, c, d
(4) c, d
Question 9: जागतिक आरोग्य संघटने (WHO) संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान/विधाने चुकीची आहे/आहेत ?
a. 1946 मध्ये स्थापित जागतिक आरोग्य संघटना ही जागतिक आरोग्य आणि सुरक्षिततेसाठी समर्पित संयुक्त राष्ट्रांची संस्था आहे.
b. आरोग्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि असुरक्षितांची सेवा करण्यासाठी ही संघटना राष्ट्र, भागीदार आणि समुदायांना जोडते.
c. जागतिक आरोग्य संघटनेचे मुख्य कार्यालय जिनेव्हा, स्वीत्झरलँड येथे आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेचे 07 प्रदेशामध्ये गटबद्ध केलेले 190 सदस्य देशांद्वारे शासीत आहे.
d. आरोग्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी, सार्वत्रिक आरोग्य सुविधांचा विस्तार करण्यासाठी आणि आपत्कालीन परिस्थितीत प्रतिसाद देण्यासाठी जागतिक स्तरावर कार्य करते.
b. आरोग्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि असुरक्षितांची सेवा करण्यासाठी ही संघटना राष्ट्र, भागीदार आणि समुदायांना जोडते.
c. जागतिक आरोग्य संघटनेचे मुख्य कार्यालय जिनेव्हा, स्वीत्झरलँड येथे आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेचे 07 प्रदेशामध्ये गटबद्ध केलेले 190 सदस्य देशांद्वारे शासीत आहे.
d. आरोग्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी, सार्वत्रिक आरोग्य सुविधांचा विस्तार करण्यासाठी आणि आपत्कालीन परिस्थितीत प्रतिसाद देण्यासाठी जागतिक स्तरावर कार्य करते.
(1) फक्त a
(2) a, c
(3) b, c
(4) b, d
Question 10: खालीलपैकी कोणत्या संस्थेचे 1940 मध्ये "फॅमिली प्लॅनिंग सोसायटी" मध्ये रूपांतर करण्यात आले होते ?
(1) बर्थ कंट्रोल वर्ल्ड वाईड
(2) दि हेल्थ सर्व्हे अॅण्ड डेव्हलपमेन्ट कमिटी
(3) सोसायटी फॉर दी स्टडी अॅण्ड प्रोमोशन ऑफ फॅमिली हायजीन
(4) बर्थ कंट्रोल नेशन वाईड
Question 11: विद्यापीठ अनुदान आयोगाच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. विद्यापीठ अनुदान आयोगाची स्थापना 28 डिसेंबर 1953 रोजी करण्यात आली.
b. विद्यापीठ अनुदान आयोगाचा मुख्य उद्देश हा देशातील विद्यापीठ स्तरावरील शिक्षणाचा दर्जा उंचावणे व समन्वय साधणे हा आहे.
c. भारतात उच्च शिक्षणास दिशा देणे, आर्थिक मदत करणे, गुणवत्तेचे मापदंड प्रस्थापित करणे हे काम विद्यापीठ अनुदान आयोग करते.
b. विद्यापीठ अनुदान आयोगाचा मुख्य उद्देश हा देशातील विद्यापीठ स्तरावरील शिक्षणाचा दर्जा उंचावणे व समन्वय साधणे हा आहे.
c. भारतात उच्च शिक्षणास दिशा देणे, आर्थिक मदत करणे, गुणवत्तेचे मापदंड प्रस्थापित करणे हे काम विद्यापीठ अनुदान आयोग करते.
(1) फक्त c
(2) a आणि c
(3) फक्त b
(4) a, b आणि c
Question 12:
a. राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण मंडळ (NCTVT) कामगारांना व्यावसायिक कौशल्याचे प्रशिक्षण देणाऱ्या संस्थांचे नियमन करते.
b. औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांचे (ITI) नियमन राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण मंडळ करते.
c. पॉलिटेक्निकचे नियमन राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण मंडळामार्फत केले जाते.
d. IIM ही संस्था आरोग्य क्षेत्रातील प्रशिक्षण देण्याच्या उद्देशाने निर्मिती झालेली आहे.
b. औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांचे (ITI) नियमन राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण मंडळ करते.
c. पॉलिटेक्निकचे नियमन राष्ट्रीय व्यावसायिक प्रशिक्षण मंडळामार्फत केले जाते.
d. IIM ही संस्था आरोग्य क्षेत्रातील प्रशिक्षण देण्याच्या उद्देशाने निर्मिती झालेली आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
(1) फक्त c
(2) फक्त a
(3) फक्त d
(4) b आणि d
Question 13: भारत सरकारने डॉ. के. राधाकृष्णन, अध्यक्ष, स्थायी समिती, आय.आय.टी. परिषद यांच्या अध्यक्षतेखाली एक उच्चस्तरीय समिती खालीलपैकी कशासाठी स्थापन केली आहे ?
(1) 23 पिकांच्या किमान आधारभूत किमतीसाठी
(2) कौशल्य विकास
(3) उच्च शिक्षण संस्थांच्या मूल्यांकन आणि मानांकनास बळकट करणे आणि राष्ट्रीय प्रत्यायन (मानांकन) परिषदेसाठी पथ नकाशा तयार करणे
(4) पंचायत राज संस्थांना बळकट करणे
Question 14: खालीलपैकी कोणते संघटनात्मक संस्कृतीचे परिमाण (अंग) नाही ?
(1) अनुरूपता
(2) जबाबदारी आणि बक्षिसे
(3) समर्थन आणि नेतृत्व
(4) वेळ आधारित मोबदला पॅकेज
Question 15: प्रशिक्षण महासंचालनालय आणि कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालय द्वारा चालविल्या जाणाऱ्या प्रमुख संस्थांपैकी राष्ट्रीय कौशल्य प्रशिक्षण संस्था ही एक आहे. प्रारंभी तिची उभारणी रोजगार आणि प्रशिक्षण महासंचालनालय आणि कामगार मंत्रालयाने कोणत्या वर्षी केली ?
(1) 1963
(2) 1978
(3) 2014
(4) 2020
Question 16:
a. ग्रामीण भागाच्या सर्वांगीण विकासासाठी मनरेगा आणि इतर विविध विभागांची सांगड घालून ग्रामीण कुटुंबांना सक्षम करणाऱ्या योजनेला सुविधा संपन्न कुटुंब मिशन असे म्हणतात.
b. सुविधा संपन्न कुटुंब मिशन योजने अंतर्गत दत्तक घ्यावयाच्या गावांना नंदादीप गावे व तालुक्यांना नंदादीप तालुके संबोधण्यात येते.
c. पूणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील आंबेगांव बु. येथे साकारण्यात येणाऱ्या शिवसृष्टी प्रकल्पास 200 कोटी रुपयांचा निधि देण्यात आला आहे.
b. सुविधा संपन्न कुटुंब मिशन योजने अंतर्गत दत्तक घ्यावयाच्या गावांना नंदादीप गावे व तालुक्यांना नंदादीप तालुके संबोधण्यात येते.
c. पूणे जिल्ह्यातील हवेली तालुक्यातील आंबेगांव बु. येथे साकारण्यात येणाऱ्या शिवसृष्टी प्रकल्पास 200 कोटी रुपयांचा निधि देण्यात आला आहे.
वरीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
(1) फक्त b
(2) फक्त a
(3) a आणि b
(4) फक्त c
Question 17: खालील विधानापैकी कोणते चुकीचे आहे ?
a. जागतिक आरोग्य संघटना दक्षिण पूर्व आशिया प्रदेशात जेथे जगातील क्षयरोगाचा 43% भार आहे, तेथील क्षयरोगाचे निर्मूलन करण्याच्या (END TB) वचनबद्धतेवर भर देत आहे.
b. गांधीनगर, गुजरात येथे 17 आणि 18 ऑगस्ट, 2023 या कालावधीत जागतिक आरोग्य संघटनेची पहिली शिखर बैठक संपन्न झाली. तिची मध्यवर्ती कल्पना 'पारंपरिक औषधी' ही होती.
c. जागतिक आरोग्य संघटनेची दक्षिण पूर्व आशिया प्रदेशातील सर्व सात सदस्य राष्ट्रात कार्यालये आहेत.
b. गांधीनगर, गुजरात येथे 17 आणि 18 ऑगस्ट, 2023 या कालावधीत जागतिक आरोग्य संघटनेची पहिली शिखर बैठक संपन्न झाली. तिची मध्यवर्ती कल्पना 'पारंपरिक औषधी' ही होती.
c. जागतिक आरोग्य संघटनेची दक्षिण पूर्व आशिया प्रदेशातील सर्व सात सदस्य राष्ट्रात कार्यालये आहेत.
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) a आणि b
(4) फक्त c
Question 18: सामुदायिक विकास आणि विस्तार सेवेच्या प्रगतीचे मूल्यांकन करण्यासाठी सध्याच्या पंचायती राज संस्थांच्या स्थापनेची शिफारस सर्वप्रथम ------- मधे सामुदायिक विकास मंत्रालयाने नियुक्त केलेल्या समितीने केली होती.
(1) 1917
(2) 1957
(3) 1958
(4) 1955
Question 19: स्त्रियांचा कामातील सहभाग वाढविण्यासाठी मनरेगामधील (MGNREGS) खालीलपैकी कोणती/कोणते बंधनकारक वैशिष्ट्य / वैशिष्ट्ये आहे/आहेत ?
a. 33% स्त्रियांचा सहभाग बंधनकारक आहे
b. स्त्री-पुरुषांना समान वेतन
c. स्त्रियांसाठी सोयीस्कर कामाची निर्मिती करणे
d. घरापासून 15 कि.मी. अंतरावर काम उपलब्ध करून देणे
b. स्त्री-पुरुषांना समान वेतन
c. स्त्रियांसाठी सोयीस्कर कामाची निर्मिती करणे
d. घरापासून 15 कि.मी. अंतरावर काम उपलब्ध करून देणे
(1) फक्त a
(2) फक्त c
(3) a, b आणि c
(4) a, b आणि d
Question 20: 73 वीं संविधान दुरुस्ती कायदा, 1992 हा पंचायत राजला कोणत्या/कोणते प्रकार / प्रकारे बळकट करतो/ करते ?
a. त्रिस्तरीय प्रणाली प्रदान करून
b. पाच वर्षातून नियमितपणे पंचायत निवडणूका घेऊन
c. अनुसूचित जाती, जमाती व महिलांना आरक्षण देऊन
b. पाच वर्षातून नियमितपणे पंचायत निवडणूका घेऊन
c. अनुसूचित जाती, जमाती व महिलांना आरक्षण देऊन
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) a आणि b
(4) a, b आणि c
Question 21: आरोग्य सेवा महासंचालनालयाच्या नियोजन आणि विकास विभागात --------- ची निर्मिती एप्रिल 1952 मधे झाली.
(1) महिला बाल कक्ष
(2) कुटुंब नियोजन कक्ष
(3) महिला विकास कक्ष
(4) कुटुंब कल्याण कक्ष
Question 22: स्थूल (crude) जन्म प्रमाण =
B
P
× K या समीकरणात 'B' म्हणजे ------ होय.
(1) एकूण लोकसंख्या
(2) वर्षाच्या मध्यापर्यंतची एकूण लोकसंख्या
(3) B = 1000
(4) संपूर्ण वर्षातील एकूण जीवित जन्म (live birth)
Question 23: लोकसंख्येच्या अभ्यासामध्ये, व्यक्तिचा जगातील प्रवेश म्हणजे 'जन्म' आणि व्यक्तिचे जगातून निर्गमन म्हणजे 'मृत्यु' ह्यास ------- म्हणतात.
(1) महत्त्वपूर्ण घटना
(2) महत्त्वपूर्ण नोंदी
(3) महत्त्वपूर्ण अवयव
(4) महत्त्वपूर्ण संकेत
Question 24: भारतीय व्यवस्थापन संस्था ह्या ----- च्या स्वायत्त संस्था आहेत.
(1) व्यवस्थापन शिक्षण आणि संशोधन
(2) वित्तीय आणि प्रशिक्षण
(3) प्रशिक्षण आणि संशोधन
(4) व्यवस्थापन कौशल्ये आणि प्रशिक्षण
Question 25: खालीलपैकी कोणती देशातील पहिली मॅनेजमेंट इन्स्टिट्यूट आहे/आहेत ?
a. आय. आय. एम. नागपूर
b. आय. आय. एम. इंदोर
c. आय. आय. एम. कलकत्ता
d. आय. आय. एम. बेंगलोर
b. आय. आय. एम. इंदोर
c. आय. आय. एम. कलकत्ता
d. आय. आय. एम. बेंगलोर
(1) फक्त b
(2) फक्त c
(3) a आणि b
(4) a, b आणि d
Question 26: म. गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (म.गां.रा.ग्रा.रो.ह.यो.) अंतर्गत वैयक्तिक कामांचा लाभ देताना खालील कोणत्या प्रवर्गातील कुटुंबांना प्राधान्य दिले जाते ?
a. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, भटक्या जमाती, अधिसूचित जमाती
b. दारिद्र्य रेषेखालील इतर कुटुंबे
c. महिला कुटुंब प्रमुख असलेली कुटुंबे
d. शारीरिक दृष्ट्या अपंग कुटुंब प्रमुख असलेली कुटुंबे, जमीन सुधारणांचे लाभार्थी
b. दारिद्र्य रेषेखालील इतर कुटुंबे
c. महिला कुटुंब प्रमुख असलेली कुटुंबे
d. शारीरिक दृष्ट्या अपंग कुटुंब प्रमुख असलेली कुटुंबे, जमीन सुधारणांचे लाभार्थी
(1) a, c
(2) c, d
(3) a, b, c, d
(4) b, c, d
Question 27: संसद आदर्श ग्राम योजना बाबतीत खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
a. संसद आदर्श ग्राम योजना 11 ऑक्टोबर 2013 रोजी सुरू करण्यात आली.
b. संसद आदर्श ग्राम योजने अंतर्गत, प्रत्येक संसद सदस्य ग्राम पंचायत दत्तक घेतो आणि मूलभूत सुविधांसोबत सामाजिक विकासावर भर देताना तिच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी मार्गदर्शन करतो.
c. चांगल्या मूलभूत सुविधा, उच्च उत्पादकता, प्रगत मानवी विकास, उपजीविकेच्या चांगल्या सोयी पोहचविण्याचे या योजनेचे उद्दिष्ट आहे.
d. स्थानिक पातळीवर विकासाचे मॉडेल आणि प्रभावी स्थानिक प्रशासन तयार करणे हे या योजनेचे उद्दिष्ट आहे.
b. संसद आदर्श ग्राम योजने अंतर्गत, प्रत्येक संसद सदस्य ग्राम पंचायत दत्तक घेतो आणि मूलभूत सुविधांसोबत सामाजिक विकासावर भर देताना तिच्या सर्वांगीण प्रगतीसाठी मार्गदर्शन करतो.
c. चांगल्या मूलभूत सुविधा, उच्च उत्पादकता, प्रगत मानवी विकास, उपजीविकेच्या चांगल्या सोयी पोहचविण्याचे या योजनेचे उद्दिष्ट आहे.
d. स्थानिक पातळीवर विकासाचे मॉडेल आणि प्रभावी स्थानिक प्रशासन तयार करणे हे या योजनेचे उद्दिष्ट आहे.
(1) फक्त a
(2) b, c
(3) c, d
(4) फक्त d
Question 28: खालीलपैकी कोणते विधान /विधाने चुकीची आहे/आहेत ?
a. महाराष्ट्र शासनाने म. ज्योतीराव फुले जन आरोग्य योजना (पूर्वीची राजीव गांधी जीवनदायी आरोग्य योजना) 2 जुलै 2012 पासून प्रायोगिक तत्वावर सहा जिल्ह्यामध्ये सुरू केली.
b. आयुषमान भारत-प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना 23 सप्टेंबर 2018 पासून भारत सरकारद्वारे लागू करण्यात आली.
c. महाराष्ट्र सरकारने दिनांक 28 जुलै 2023 रोजीच्या शासन निर्णयाद्वारे राज्यातील सर्व कुटुंबासाठी म. ज्योतीराव फुले जन आरोग्य योजना लागू करण्याचा निर्णय घेतला आणि चालू योजनेची व्याप्ती वाढविली.
b. आयुषमान भारत-प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना 23 सप्टेंबर 2018 पासून भारत सरकारद्वारे लागू करण्यात आली.
c. महाराष्ट्र सरकारने दिनांक 28 जुलै 2023 रोजीच्या शासन निर्णयाद्वारे राज्यातील सर्व कुटुंबासाठी म. ज्योतीराव फुले जन आरोग्य योजना लागू करण्याचा निर्णय घेतला आणि चालू योजनेची व्याप्ती वाढविली.
(1) फक्त a
(2) b, c
(3) a, c
(4) a, b, c
Question 29: खालीलपैकी कोणती योजना गरीब ग्रामीण लोकांना रोजगाराचा अधिकार प्रदान करते ?
(1) महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना
(2) राष्ट्रीय सामाजिक मदत कार्यक्रम
(3) संसद आदर्श ग्राम योजना
(4) श्यामाप्रसाद मुखर्जी ग्रामीण शहरी मिशन
Question 30: ग्रामी विकासातील ग्राम पंचायतीची भूमिका कोणती ?
a. पंचायत राज संस्थाना ग्रामीण विकासाचे धोरण आणि समावेशक अभिवृद्धी यात महत्व आहे.
b. पायाभूत सुविधा आणि सामाजिक-आर्थिक विकासाची संधी ग्रामीण क्षेत्रातील गरीब लोकांना उपलब्ध करणे.
c. नैसर्गिक आणि आर्थिक संसाधनांचा विकास करण्यासाठी कृषी संबंधित आर्थिक कार्ये सुधारणे.
d. मानव विकासाचा मार्ग सुकर करण्यासाठी सेवा वितरणात सुधारणे करणे.
e. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (MGNREGA) आणि इतर सबलीकरण योजनांच्या अंमलबजावणीत महत्वाची भूमिका.
f. ग्रामीण विकास कार्यक्रमात सहभागी होऊन त्यांच्या जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी ग्रामीण जनतेला सबळ करणे.
b. पायाभूत सुविधा आणि सामाजिक-आर्थिक विकासाची संधी ग्रामीण क्षेत्रातील गरीब लोकांना उपलब्ध करणे.
c. नैसर्गिक आणि आर्थिक संसाधनांचा विकास करण्यासाठी कृषी संबंधित आर्थिक कार्ये सुधारणे.
d. मानव विकासाचा मार्ग सुकर करण्यासाठी सेवा वितरणात सुधारणे करणे.
e. महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (MGNREGA) आणि इतर सबलीकरण योजनांच्या अंमलबजावणीत महत्वाची भूमिका.
f. ग्रामीण विकास कार्यक्रमात सहभागी होऊन त्यांच्या जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी ग्रामीण जनतेला सबळ करणे.
(1) a आणि b
(2) a, b, c, d, e आणि f
(3) b आणि c
(4) d, e आणि f
Question 31: प्रशिक्षण, अध्ययन, व्यवसाय विकास, जीवनभरचे अध्ययन, संघटनात्मक विकास आणि ज्ञानावर भर देणाऱ्या सराव रीतिंच्या श्रेणीतून खालीलपैकी कशाचे वर्णन होते ?
(1) सामाजिक सुरक्षा
(2) मानव संसाधन विकास
(3) कृत्रिम बुद्धिमत्ता
(4) सामाजिक संरक्षण
Question 32: खालीलपैकी कोणते घटक ग्रामीण वित्तीय संस्थांचे महत्त्व स्पष्ट करतात ?
a. ग्रामीण भागात राहणाऱ्या लोकांना खेळते भांडवल, कच्चा माल/पशुधन, उपकरणे खरेदी, कृषी निविष्ठा अशा उत्पादक आणि संरक्षक हेतूसाठी वित्तीय सेवांची गरज असते.
b. औपचारिक वित्तीय संस्था जसे व्यापारी बँक्स, कृषी व ग्रामीण विकास बँक्स ग्रामीण भागात टिकावू सेवा देण्यात अपयशी ठरल्या आहेत.
c. ग्रामीण समुदायांमध्ये वित्तीय साक्षरता स्तर बहुदा कमी असतो.
d. हवामान बदल अवर्षण, पूर, वादळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम करतात.
b. औपचारिक वित्तीय संस्था जसे व्यापारी बँक्स, कृषी व ग्रामीण विकास बँक्स ग्रामीण भागात टिकावू सेवा देण्यात अपयशी ठरल्या आहेत.
c. ग्रामीण समुदायांमध्ये वित्तीय साक्षरता स्तर बहुदा कमी असतो.
d. हवामान बदल अवर्षण, पूर, वादळे ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवर गंभीर परिणाम करतात.
(1) a आणि b
(2) b आणि c
(3) a, b, c आणि d
(4) फक्त d
Question 33: परवडणाऱ्या आणि विश्वसनीय तृतीय श्रेणी आरोग्य सेवांच्या उपलब्धतेतील प्रादेशिक असमतोल दूर करण्याच्या उद्देशाने आणि देशात दर्जेदार वैद्यकीय शिक्षणासाठी सुविधा वाढविण्याच्या उद्देशाने खालीलपैकी कोणत्या वर्षी प्रधानमंत्री स्वास्थ्य सुरक्षा योजना जाहीर करण्यात आली ?
(1) 2003
(2) 2006
(3) 2007
(4) 2005
Question 34: 2011 च्या जनगणनेनुसार भारताच्या प्रमुख राज्यांची मांडणी लिंग गुणोत्तर (1000 पुरुषामागे स्त्रिया) अनुसार उतरत्या क्रमाने लावा.
a. केरळ
b. महाराष्ट्र
c. राजस्थान
d. हरियाणा
b. महाराष्ट्र
c. राजस्थान
d. हरियाणा
(1) a-b-c-d
(2) d-b-a-c
(3) b-d-a-c
(4) b-a-d-c
Question 35: 2018 वर्षामधील अर्भक मृत्यु दरानुसार प्रमुख राज्ये उतरत्या क्रमाने लावा.
a. आसाम
b. मध्य प्रदेश
c. उत्तर प्रदेश
d. कर्नाटक
b. मध्य प्रदेश
c. उत्तर प्रदेश
d. कर्नाटक
(1) b-c-d-a
(2) b-c-a-d
(3) b-a-c-d
(4) b-a-d-c
Question 36: इंडीयन इन्स्ट्यूिट ऑफ मॅनेजमेंट (IIM) बाबत खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. अहमदाबाद, कोलकत्ता, बेंगलोर, लखनौ, इंदोर, कोझीकोडे आणि शिलाँग येथे आय. आय.एम. संस्था स्थित आहेत.
b. भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या विविध क्षेत्राना उच्च दर्जाचे व्यवस्थापन शिक्षण आणि प्रशिक्षण देणे, संशोधन करणे आणि व्यवस्थापन क्षेत्रात सल्लागार सेवा प्रदान करणे हे आय. आय. एम. चे उद्दिष्ट्ये आहे.
c. आय.आय.एम. या संस्थाना शिक्षण, संशोधन आणि उद्योगांशी संवाद साधण्यासाठी जगातील सर्वोत्कृष्ठ संस्थांच्या तुलनेत प्रमुख व्यवस्थापन संस्था म्हणून ओळखले जाते.
b. भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या विविध क्षेत्राना उच्च दर्जाचे व्यवस्थापन शिक्षण आणि प्रशिक्षण देणे, संशोधन करणे आणि व्यवस्थापन क्षेत्रात सल्लागार सेवा प्रदान करणे हे आय. आय. एम. चे उद्दिष्ट्ये आहे.
c. आय.आय.एम. या संस्थाना शिक्षण, संशोधन आणि उद्योगांशी संवाद साधण्यासाठी जगातील सर्वोत्कृष्ठ संस्थांच्या तुलनेत प्रमुख व्यवस्थापन संस्था म्हणून ओळखले जाते.
(1) फक्त a
(2) a, c
(3) a, b, c
(4) b, c
Question 37: अखिल भारतीय तंत्र शिक्षण परिषदे (ए.आय.सी.टी.ई.) संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. ए.आय.सी.टी.ई. ची स्थापना नोव्हेंबर 1945 मध्ये झाली.
b. तांत्रिक शिक्षणासाठी उपलब्ध सुविधांचे सर्वेक्षण करण्यासाठी आणि समन्वित आणि एकात्मिक पद्धतीने देशातील विकासाला चालना देण्यासाठी ए.आय.सी.टी.ई. ही राष्ट्रीय स्तरावरील सर्वोच्च सल्लागार संस्था आहे.
c. ए.आय.सी.टी.ई. ची स्थापना नोव्हेंबर 1947 मध्ये झाली.
b. तांत्रिक शिक्षणासाठी उपलब्ध सुविधांचे सर्वेक्षण करण्यासाठी आणि समन्वित आणि एकात्मिक पद्धतीने देशातील विकासाला चालना देण्यासाठी ए.आय.सी.टी.ई. ही राष्ट्रीय स्तरावरील सर्वोच्च सल्लागार संस्था आहे.
c. ए.आय.सी.टी.ई. ची स्थापना नोव्हेंबर 1947 मध्ये झाली.
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) a, b
(4) b, c
Question 38: अखिल भारतीय तंत्र शिक्षण परिषदेची (ए.आय.सी.टी.ई.) खालीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये आहे/आहेत ?
a. तंत्र शिक्षणातील गुणवत्तेला प्रोत्साहन देणे.
b. तंत्र शिक्षण प्रणालीचे नियोजन आणि समन्वित विकास करणे.
c. तंत्र शिक्षणातील नियम आणि मानकांचे नियमन आणि देखभाल करणे.
b. तंत्र शिक्षण प्रणालीचे नियोजन आणि समन्वित विकास करणे.
c. तंत्र शिक्षणातील नियम आणि मानकांचे नियमन आणि देखभाल करणे.
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) b, c
(4) a, b, c
Question 39: राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण-2020 ने भारतातील उच्च शिक्षण व्यवस्थेसमोरील सध्याच्या काही प्रमुख समस्या ओळखल्या असून, त्या पुढीलप्रमाणे
a. गंभीर खंडीत उच्च शैक्षणिक परिसंस्था; संज्ञानात्मक कौशल्य आणि शिक्षणाच्या परिणामांच्या विकासावर कमी भर;
b. शिस्तीचे कठोर पृथक्करण, लवकर विशेषीकरण आणि विद्यार्थ्यांना अभ्यासाच्या अरुंद क्षेत्रामध्ये प्रवाहित करणे;
c. मर्यादित प्रवेश विशेषतः सामाजिक-आर्थिक दृष्ट्या वंचित भागात, स्थानिक भाषांमध्ये शिकवणाऱ्या काही उच्च शैक्षणिक संस्था;
d. मर्यादित शिक्षक आणि संस्थात्मक स्वायत्तता.
b. शिस्तीचे कठोर पृथक्करण, लवकर विशेषीकरण आणि विद्यार्थ्यांना अभ्यासाच्या अरुंद क्षेत्रामध्ये प्रवाहित करणे;
c. मर्यादित प्रवेश विशेषतः सामाजिक-आर्थिक दृष्ट्या वंचित भागात, स्थानिक भाषांमध्ये शिकवणाऱ्या काही उच्च शैक्षणिक संस्था;
d. मर्यादित शिक्षक आणि संस्थात्मक स्वायत्तता.
(1) a, b
(2) a, c, d
(3) a, b, c, d
(4) b, c, d
Question 40: वर्ष 2012 पर्यंत राष्ट्रीय लोकसंख्या धोरण-2000 ची खालीलपैकी प्रमुख उद्दिष्ट्ये कोणती होती ?
a. बालमृत्यु दर प्रति 1000 जीवंत जन्मांमागे 30 पेक्षा कमी करणे.
b. गोवर, गालगुंड आणि रूबेल्ला चे प्रमाण प्रति 1,00,000 जीवंत जन्मांमागे 100 च्या खाली कमी करणे.
c. सर्व टाळता येण्याजोग्या रोगांविरुद्ध मुलांचे सार्वत्रिक लसीकरण साध्य करणे.
d. 80% संस्थात्मक प्रसुती आणि 100% प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचाऱ्याकडून प्रसुती आणि 100% जन्म आणि मृत्युची नोंदणी प्राप्त करणे.
b. गोवर, गालगुंड आणि रूबेल्ला चे प्रमाण प्रति 1,00,000 जीवंत जन्मांमागे 100 च्या खाली कमी करणे.
c. सर्व टाळता येण्याजोग्या रोगांविरुद्ध मुलांचे सार्वत्रिक लसीकरण साध्य करणे.
d. 80% संस्थात्मक प्रसुती आणि 100% प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचाऱ्याकडून प्रसुती आणि 100% जन्म आणि मृत्युची नोंदणी प्राप्त करणे.
(1) a आणि c
(2) c आणि d
(3) a, c आणि d
(4) a, b, c आणि d
Question 41: -------- ही भारतातील, धर्मनिरपेक्ष, ना नफा तत्त्वावरील संस्था 1860 च्या सोसायटी नोंदणी कायद्यांतर्गत नोंदणीकृत आहे.
(1) एज वेल फाउंडेशन
(1) दादी दादा फाउंडेशन
(3) हेल्प एज इंडिया
(4) आशाकिरण इंडिया
Question 42: एका अभ्यासाचे निष्कर्ष असे दर्शवितात की, पुराणमतवादी क्षेत्रात वृद्धत्व आणि वृद्ध लोकांबद्दल सर्वात जास्त नकारात्मक वृत्ती आहे. भारतात ही नकारात्मक वृत्ती काय दर्शविते ?
(1) पारंपारिक समाज
(2) युवकाभिमुख समाज
(3) युवकांसाठी बेरोजगारी
(4) कुटुंबांचे विघटन
Question 43: सामाजिक वनीकरण संचालनालय मार्फत खालीलपैकी कोणत्या योजना राबविण्यात येतात ?
a. छत्रपती शिवाजी महाराज वनश्री पुरस्कार योजना.
b. कन्या वनसमृद्धी योजना.
c. डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी जनवन विकास योजना.
d. ठक्कर बाप्पा वन विकास योजना.
b. कन्या वनसमृद्धी योजना.
c. डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी जनवन विकास योजना.
d. ठक्कर बाप्पा वन विकास योजना.
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) a, b आणि c
(4) b आणि d
Question 44: अनुसूचित क्षेत्रातील गरोदर स्त्रिया व स्तनदा माता यांना एका वेळच्या संतुलित आहारासाठी खालीलपैकी कोणती योजना सुरू करण्यात आली आहे ?
a. माता शबरी आहार योजना.
b. भारत रत्न डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम अमृत आहार योजना.
c. इंदिरा गांधी आहार योजना.
b. भारत रत्न डॉ. ए.पी.जे. अब्दुल कलाम अमृत आहार योजना.
c. इंदिरा गांधी आहार योजना.
(1) फक्त c
(2) फक्त b
(3) a आणि b
(4) a, b आणि c
Question 45: आदिवासी समाजाला हक्काचे व कायमस्वरूपी घर मिळावे यासाठी खालीलपैकी कोणती योजना सुरू करण्यात आली ?
a. शबरी घरकुल योजना.
b. वन हक्क घरकुल योजना.
c. इंदिरा गांधी वस्ती सुधार योजना.
b. वन हक्क घरकुल योजना.
c. इंदिरा गांधी वस्ती सुधार योजना.
(1) फक्त c
(2) फक्त a
(3) a आणि b
(4) b आणि c
Question 46: खालील विधाने विचारात घ्या.
a. गुरुपाद स्वामी समितीच्या (1979) शिफारशीवर आधारित, बालकामगार (प्रतिबंध आणि नियमन) कायदा, 1986 मध्ये लागू करण्यात आला.
b. त्यानंतर 2016 मध्ये बाल कामगार (प्रतिबंध आणि नियमन) सुधारणा कायदा, 2016 लागू करून या कायद्यात 14 वर्षाखालील मुलांना सर्व नोकरीत ठेवण्यास बंदी घालण्यात आली.
c. धोकादायक व्यवसायात मुलांना रोजगार प्रतिबंध केलेला नाही.
b. त्यानंतर 2016 मध्ये बाल कामगार (प्रतिबंध आणि नियमन) सुधारणा कायदा, 2016 लागू करून या कायद्यात 14 वर्षाखालील मुलांना सर्व नोकरीत ठेवण्यास बंदी घालण्यात आली.
c. धोकादायक व्यवसायात मुलांना रोजगार प्रतिबंध केलेला नाही.
(1) फक्त a
(2) फक्त b
(3) a आणि b
(4) फक्त c
Question 47: वयोवृद्ध व्यक्तिंच्या समस्या संबंधी 'नटसम्राट' ह्या नाटकाचे लेखक --------- आहे.
(1) जयवंत दळवी
(2) पु. ल. देशपांडे
(3) आचार्य अत्रे
(4) वि.वा. शिरवाडकर
Question 48: शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने चुकीची आहे /आहेत ?
a. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळाचा लाभार्थी घटक हा आदिवासी युवक युवती हा आहे.
b. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ, महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागांतर्गत चालते.
c. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ अंतर्गत अनुसूचित जातीकरिता आर्थिक तरतूद केली जाते.
b. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ, महाराष्ट्र शासनाच्या आदिवासी विकास विभागांतर्गत चालते.
c. शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ अंतर्गत अनुसूचित जातीकरिता आर्थिक तरतूद केली जाते.
(1) फक्त b
(2) फक्त c
(3) b आणि c
(4) a आणि b
Question 49: आय.सी.डी.एस. हा कार्यक्रम खालीलपैकी कोणत्या राष्ट्रीय नेत्याच्या जयंती दिनी 1975 मध्ये सुरू करण्यात आला होता ?
(1) स्वामी विवेकानंद
(2) सुभाष चंद्र बोस
(3) पंडित नेहरू
(4) महात्मा गांधी
Question 50: खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. समाजातील व्यक्तिंनी वेगवेगळ्या प्रसंगी वेगवेगळ्या पदांवर असलेल्या लोकांशी कसे वागावे यासाठी संस्कृतीने घालून दिलेले वर्तनाचे नियम म्हणजे सामाजिक नियम होय.
b. व्यक्ती ज्या समाजाची सभासद असते, त्या समाजाची स्वतःची अशी संस्कृती असते.
c. प्रत्येक समाजाच्या संस्कृतीने त्या समाजातील व्यक्तिने कसे वर्तन करावे व करू नये या विषयीच्या वर्तन पद्धती ठरवून दिलेल्या असतात.
b. व्यक्ती ज्या समाजाची सभासद असते, त्या समाजाची स्वतःची अशी संस्कृती असते.
c. प्रत्येक समाजाच्या संस्कृतीने त्या समाजातील व्यक्तिने कसे वर्तन करावे व करू नये या विषयीच्या वर्तन पद्धती ठरवून दिलेल्या असतात.
(1) a आणि c
(2) a, b आणि c
(3) a आणि b
(4) फक्त c
Question 51: मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण या योजने संदर्भात खालीलपैकी कोणते /ती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. सदरच्या योजनेला महाराष्ट्र शासनाने 28 जून 2024 रोजी मान्यता दिली.
b. या योजनेचा लाभ 21 ते 65 वय वर्षांपर्यंतच्या विवाहित, विधवा, घटस्फोटीत, परित्यक्त्या आणि निराधार महिलांना मिळतो तसेच त्या कुटुंबातील केवळ एका अविवाहित महिलेला मिळतो.
c. सदर योजने अंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा 1500 ते 3000 रुपये मिळतात.
b. या योजनेचा लाभ 21 ते 65 वय वर्षांपर्यंतच्या विवाहित, विधवा, घटस्फोटीत, परित्यक्त्या आणि निराधार महिलांना मिळतो तसेच त्या कुटुंबातील केवळ एका अविवाहित महिलेला मिळतो.
c. सदर योजने अंतर्गत पात्र महिलांना दरमहा 1500 ते 3000 रुपये मिळतात.
(1) फक्त a
(2) a आणि b
(3) a, b आणि c
(4) a आणि c
Question 52: 1998 साली संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या सर्वसाधारण सभेत शांतता, विकास आणि युवा विकासाच्या मुद्द्यांना संबोधित करणारी कोणती धोरणात्मक घोषणा पारित करण्यात आली होती ?
(1) युवा धोरण आणि कार्यक्रमाची लिस्बन घोषणा
(2) वर्ष 2000 आणि त्यापुढील जागतिक कृती कार्यक्रम
(3) तरुणांमध्ये शांतता, परस्पर आदर आणि समजुतदारपणाच्या आदर्शाच्या प्रसारासाठी घोषणा
(4) तरुणांसाठी राष्ट्रीय शांतता विकास धोरण
Question 53: 12 मे हा कोणाचा जन्म दिवस 'परिचारिका दिन' म्हणून साजरा केला जातो ?
(1) मदर तेरेसा
(2) क्लरा बार्टन
(3) फ्लोरेन्स नाईटिंगेल
(4) सिंधुताई सपकाळ
Question 54: महिला आणि बालविकास विभागाला तांत्रिक आणि वैज्ञानिक सहाय्य देण्यासाठी भारत सरकारच्या तत्कालीन समाज कल्याण मंत्रालयाने 30 जून 1976 रोजी आरोग्य आणि पोषण यावर -------- स्थापन केली होती.
(1) केंद्रीय कल्याण नियोजन समिती
(2) केंद्रीय तांत्रिक समिती
(3) केंद्रीय व्यवस्थापन समिती
(4) केंद्रीय महिला कल्याण समिती
Question 55: शेतकऱ्यांच्या /शेतमजूरांच्या मुलींच्या विवाहासाठी शुभमंगल सामूहिक / नोंदणीकृत विवाह योजने संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
a. ही योजना जिल्हा नियोजन विकास समिती मार्फत राबविण्यात येते.
b. मुलींच्या विवाहासाठी प्रति जोडपे एक लाख रुपये अनुदान दिले जाते.
c. सामूहिक विवाह आयोजक स्वयंसेवी संस्थेस प्रति जोडपे रुपये 10,000/ (दहा हजार रुपये) प्रोत्साहनात्मक अनुदान दिले जाते.
b. मुलींच्या विवाहासाठी प्रति जोडपे एक लाख रुपये अनुदान दिले जाते.
c. सामूहिक विवाह आयोजक स्वयंसेवी संस्थेस प्रति जोडपे रुपये 10,000/ (दहा हजार रुपये) प्रोत्साहनात्मक अनुदान दिले जाते.
(1) फक्त a
(2) b आणि c
(3) a आणि c
(4) a आणि b
Question 56: खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने चुकीची आहे/आहेत ?
a. नियमने ही सामाजिक संबंधा विषयीची मार्गदर्शक तत्वे असतात.
b. वेगवेगळ्या समाजातील सामाजिक नियमान भिन्नता दिसते.
c. नियमने म्हणजे वर्तन रीतीची योग्यता किंवा वर्तन विषयक अपेक्षा होय.
d. सामाजिक नियमने अमूर्त नसतात.
b. वेगवेगळ्या समाजातील सामाजिक नियमान भिन्नता दिसते.
c. नियमने म्हणजे वर्तन रीतीची योग्यता किंवा वर्तन विषयक अपेक्षा होय.
d. सामाजिक नियमने अमूर्त नसतात.
(1) फक्त b
(2) फक्त a आणि c
(3) a, b आणि c
(4) फक्त d
Question 57: "मूल्ये ही सामाजिक मान्यताप्राप्त इच्छा आणि उद्दिष्टे आहेत जी अनुकूलन, शिक्षण किंवा सामाजीकरणाच्या प्रक्रियेद्वारे अंतर्भूत केली जातात आणि ती व्यक्तीनिष्ठ प्राधान्ये, मानके आणि आकांक्षा बनतात" असे कोणी लिहीले आहे ?
(1) आर. के. मुखर्जी
(2) एम. हारालाम्बोस
(3) मॅकल्व्हर आणि पेज
(4) डब्ल्यु. जी. सुमनर
Question 58: हिंदु दत्तक आणि देखभाल कायदा -------- या वर्षी अस्तित्वात आला.
(1) 1956
(2) 1957
(3) 1958
(4) 1959
Question 59: ज्येष्ठ नागरिकांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. ज्येष्ठ नागरिकांना वृद्धापकाळ चांगल्या प्रकारे घालविता यावा याकरिता 1973 पासून 'वृद्धाश्रम योजना' स्वयंसेवी संस्थेमार्फत राबविण्यात येते.
b. वृद्धाश्रमामध्ये साठ वय वर्षे असलेले पुरुष व पंचावन वय वर्षे असलेल्या स्त्रियांना प्रवेश दिला जातो.
c. ज्येष्ठ नागरिकांना वृद्धाश्रमामध्ये अधिकच्या सोयी सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात म्हणून मातोश्री वृद्धाश्रम ही योजना 1995 पासून स्वयंसेवी संस्थेमार्फत सुरू करण्यात आली.
b. वृद्धाश्रमामध्ये साठ वय वर्षे असलेले पुरुष व पंचावन वय वर्षे असलेल्या स्त्रियांना प्रवेश दिला जातो.
c. ज्येष्ठ नागरिकांना वृद्धाश्रमामध्ये अधिकच्या सोयी सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात म्हणून मातोश्री वृद्धाश्रम ही योजना 1995 पासून स्वयंसेवी संस्थेमार्फत सुरू करण्यात आली.
(1) b आणि c
(2) a आणि b
(3) फक्त c
(4) फक्त a
Question 60: खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने चुकीचे आहे/आहेत ?
a. ज्यांचे वय 60 वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त आहे अशा स्त्री आणि पुरुष व्यक्तींना ज्येष्ठ नागरीक म्हणुन संबोधले जाते.
b. आई-वडील व ज्येष्ठ नागरीक यांच्या चरितार्थ व कल्याण अधिनियम 2007 हा कायदा जम्मू-काश्मीर वगळता संपूर्ण भारतातील ज्येष्ठ नागरीकांना लागू आहे.
c. अधिनियम 2008 नुसार निर्वाह भत्ता म्हणजे अन्न, वस्त्र, निवारा, वैद्यकीय सोयी सुविधा व उपचार यांचा समावेश होतो.
b. आई-वडील व ज्येष्ठ नागरीक यांच्या चरितार्थ व कल्याण अधिनियम 2007 हा कायदा जम्मू-काश्मीर वगळता संपूर्ण भारतातील ज्येष्ठ नागरीकांना लागू आहे.
c. अधिनियम 2008 नुसार निर्वाह भत्ता म्हणजे अन्न, वस्त्र, निवारा, वैद्यकीय सोयी सुविधा व उपचार यांचा समावेश होतो.
(1) फक्त c
(2) a आणि b
(3) फक्त b
(4) b आणि c
Question 61: एकलव्य मॉडेल निवासी शाळा ही योजना -------- मध्ये दुर्गम भागातील अनुसूचित जमातीतील विद्यार्थ्यांना उच्च-प्राथमिक, माध्यमिक आणि वरिष्ठ माध्यमिक स्तरावरील उत्तम शिक्षण प्रदान करण्यासाठी सुरू करण्यात आली.
(1) 1990-91
(2) 1983-84
(3) 1997-98
(4) 1998-99
Question 62: भारत सरकारने आदिवासी लोकांसाठी विशेष तरतूदी केल्या आहेत आणि त्यासंबंधात मागास जमातीची पहिली यादी ------ यावर्षी जाहीर करण्यात आली.
(1) 1936
(2) 1937
(3) 1935
(4) 1938
Question 63: भारतातील खालीलपैकी कोणत्या कार्यक्रमाला /कार्यक्रमांना युनिसेफ कडून मदत मिळते ?
a. एकात्मिक बाल विकास सेवा
b. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम
c. क्षेत्र विकास सामाजिक निवेश
d. एकात्मिक आदिवासी विकास कार्यक्रम
b. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम
c. क्षेत्र विकास सामाजिक निवेश
d. एकात्मिक आदिवासी विकास कार्यक्रम
(1) a आणि c
(2) a आणि d
(3) b, a आणि c
(4) a फक्त
Question 64: राष्ट्रीय युवा संसद महोत्सव 2021 ची खालीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये होती ?
a. 18 आणि 24 वर्षापेक्षा कमी वयाच्या तरुणांचा आवाज ऐकणे.
b. तरुणामधील निर्णय घेण्याची क्षमता विकसीत करणे व वाढविणे.
c. तरुणामध्ये इतरांच्या विचारांबदल आदर आणि सहिष्णुता विकसीत करणे.
d. व्हिजन ऑफ न्यू इंडिया 2022 या विषयावर त्यांची मते मिळविणे आणि त्याचे दस्तऐवजीकरण करणे.
b. तरुणामधील निर्णय घेण्याची क्षमता विकसीत करणे व वाढविणे.
c. तरुणामध्ये इतरांच्या विचारांबदल आदर आणि सहिष्णुता विकसीत करणे.
d. व्हिजन ऑफ न्यू इंडिया 2022 या विषयावर त्यांची मते मिळविणे आणि त्याचे दस्तऐवजीकरण करणे.
(1) a आणि b
(2) a, c आणि d
(3) a, b, c आणि d
(4) b, c आणि d
Question 65: युवकामधील असंतोषास खालीलपैकी कोणते घटक जबाबदार आहे/आहेत ?
a. पारंपारिक रूढी व मूल्ये आधुनिक तरुणांकडून अमान्य.
b. सरकारी धोरणांचे गुणवत्ता व क्षमताकडे होणारे दुर्लक्ष.
c. राजकीय पक्षांचा विद्यार्थी संघटनांमधील हस्तक्षेप.
d. सध्याची शिक्षण व्यवस्था रोजगार निर्मितीस असमर्थ.
b. सरकारी धोरणांचे गुणवत्ता व क्षमताकडे होणारे दुर्लक्ष.
c. राजकीय पक्षांचा विद्यार्थी संघटनांमधील हस्तक्षेप.
d. सध्याची शिक्षण व्यवस्था रोजगार निर्मितीस असमर्थ.
(1) b फक्त
(2) b आणि d
(3) a, c आणि d
(4) a, b, c आणि d
Question 66: 'आशा' ही खेड्यातील रहिवासी विवाहित/विधवा/घटस्फोटीत महिला या वयोगटातील असावी.
(1) 30 ते 35 वर्ष
(2) 35 ते 45 वर्ष
(3) 25 ते 45 वर्ष
(4) 20 ते 40 वर्ष
Question 67: नोकरदार महिलांना वसतीगृह सुविधेसाठी महानगरामध्ये प्रति महिना (एकूण) रु.-------- कोणत्याही आणि इतर ठिकाणी प्रति महिना (एकूण) रु.------- इतकी उत्पन्नाची कमाल मर्यादा आहे.
(1) 1,00,000, 30,000
(2) 75,000, 25,000
(3) 1,10,000, 43,000
(4) 50,000, 35,000
Question 68: भारतामध्ये 2024 मध्ये सध्याचा बालमृत्यु दर प्रति 1000 जिवंत जन्मांमध्ये 25.799 मृत्यु आहे हा 2023 च्या तुलनेत ----% कमी आहे.
(1) 3.08
(2) 3.07
(3) 3.00
(4) 3.04
Question 69: एकात्मिक बाल विकास सेवा (ICDS) भारतात 2 ऑक्टोबर 1975 रोजी सुरू करण्यात आली या योजनेची खालीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये होती ?
a. 0 - 6 वयोगटातील मुलांची पोषण आणि आरोग्य स्थिती सुधारणे.
b. मुलांच्या मानसिक, शारीरिक आणि सामाजिक विकासाचा योग्य पाया घालणे.
c. मृत्यु, विकृती, कुपोषण आणि शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करणे.
d. मृत्यु आणि कुपोषणाचे प्रमाण वाढविणे.
b. मुलांच्या मानसिक, शारीरिक आणि सामाजिक विकासाचा योग्य पाया घालणे.
c. मृत्यु, विकृती, कुपोषण आणि शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करणे.
d. मृत्यु आणि कुपोषणाचे प्रमाण वाढविणे.
(1) a, b
(2) b, c
(3) a, b, c
(4) a आणि d
Question 70: खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे/आहेत ?
a. कलम 21अ शिक्षणाचा अधिकार. राज्य 8 ते 18 वर्ष वयोगटातील सर्व मुलांना मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण देईल.
b. कलम 24 - कारखान्यात मुलांना कामावर ठेवण्यास मनाई. 14 वर्षाखालील कोणत्याही मुलाला कोणत्याही कारखान्यात किंवा खाणीत कामावर किंवा इतर कोणत्याही धोकादायक कामात गुंतवून ठेवता येणार नाही.
c. कलम 39 - राज्य विशेषतः कामगार, पुरुष आणि स्त्रिया यांचे आरोग्य आणि सामर्थ्य आणि लहान मुलांच्या वयाचा गैरवापर केला जाणार नाही आणि नागरिकांना त्यांच्या वयाला किंवा शक्तीला अनुपयुक्त व्यवसाय करण्यास भाग पाडले जाणार नाही या दिशेने आपले धोरण निर्देशित करेल.
b. कलम 24 - कारखान्यात मुलांना कामावर ठेवण्यास मनाई. 14 वर्षाखालील कोणत्याही मुलाला कोणत्याही कारखान्यात किंवा खाणीत कामावर किंवा इतर कोणत्याही धोकादायक कामात गुंतवून ठेवता येणार नाही.
c. कलम 39 - राज्य विशेषतः कामगार, पुरुष आणि स्त्रिया यांचे आरोग्य आणि सामर्थ्य आणि लहान मुलांच्या वयाचा गैरवापर केला जाणार नाही आणि नागरिकांना त्यांच्या वयाला किंवा शक्तीला अनुपयुक्त व्यवसाय करण्यास भाग पाडले जाणार नाही या दिशेने आपले धोरण निर्देशित करेल.
(1) फक्त c
(2) फक्त a
(3) a आणि b
(4) b आणि c
Question 71: विद्यार्थ्यांचा शारीरिक आणि मानसिक बोजा कमी करण्यासाठी भारत सरकारच्या मनुष्य बळ विकास मंत्रालयाने मार्च 1992 मध्ये ------ यांच्या अध्यक्षतेखाली राष्ट्रीय सल्लागार समिती नियुक्त केली.
(1) श्री जनार्धन रेड्डी
(2) आचार्य राममूर्ती
(3) यश पाल
(4) जे. सी. अग्रवाल
Question 72: ई-लर्निंग च्या ------- प्रकारांमध्ये तज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली थेट अध्ययन घडून येते.
(1) नॉलेज डाटाबेसेस
(2) ऑनलाईन सपोर्ट
(3) असिंक्रोनस ट्रेनिंग
(4) सिंक्रोनस ट्रेनिंग
Question 73: घटनेच्या ------- कलमानुसार वय वर्षे 6 ते 14 वर्षापर्यंतच्या बालकांना सक्तीचे व मोफत शिक्षण देण्याची तरतूद आहे.
(1) 21-A
(2) 45
(3) 30
(4) 41-A
Question 74: प्रौढांना शिकविण्यासाठी संघटकाने ------- अध्यापन पद्धतीचा उपयोग करावा.
अ. समस्या निराकरण
ब. गट चर्चा
क. दृक-श्राव्य शिक्षण
ड. व्याख्यान
ब. गट चर्चा
क. दृक-श्राव्य शिक्षण
ड. व्याख्यान
(1) फक्त अ
(2) अ, ब आणि ड
(3) अ, ब आणि क
(4) अ, ब, क आणि ड
Question 75: NEP 2020 नुसार प्रत्येक शिक्षकाने त्यांच्या स्वतःच्या आवडीनुसार दरवर्षी त्यांच्या स्वतःच्या व्यावसायिक विकासाच्या संधी म्हणून किमान ------- CPD मध्ये भाग घेणे अपेक्षित आहे.
(1) 20 तास
(2) 30 तास
(3) 40 तास
(4) 50 तास
Question 76: 'स्किल इंडिया कार्यक्रम' साठी पात्र ठरण्यासाठी कोणत्या अटींची पूर्तता होणे आवश्यक आहे ?
i. भारतीय
ii. वय 21 आणि 24 वर्षेच्या दरम्यान
iii. बेरोजगार
ii. वय 21 आणि 24 वर्षेच्या दरम्यान
iii. बेरोजगार
(1) फक्त ii
(2) i आणि ii
(3) i आणि iii
(4) i, ii आणि iii
Question 77: राष्ट्रीय कौशल्य विकास महामंडळ (NSDC) ही भारत सरकार आणि ----------- यांच्यामधील सरकारी - खासगी भागीदारी आहे.
(1) खासगी शिक्षण क्षेत्रातील भागीदार
(2) विविध उद्योग/व्यवसाय क्षेत्रातील भागीदार
(3) कौशल्य विकसन अशासकीय संस्था
(4) विविध सेवाभावी संस्था
Question 78: भारत सरकारच्या कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयामार्फत चालविले जाणारी पुढीलपैकी कोणती दीर्घकालीन प्रशिक्षण योजना नाही ?
(1) क्राफ्टस्मन ट्रेनिंग स्किम
(2) जनशिक्षण संस्थान
(3) क्राफ्टस् इन्स्ट्रक्टर ट्रेनिंग स्किम
(4) अॅडव्हान्सड व्होकेशनल ट्रेनिंग स्किम
Question 79: स्त्रियांसाठी कौशल्य प्रशिक्षण ---------च्या माध्यमातून प्रदान केले जाते.
(1) सी.टी.एस. (क्राफ्टस्मन ट्रेनिंग स्किम) आणि सी.आय.टी.एस. (क्राफ्टस्मन इन्स्ट्रक्टर ट्रेनिंग स्किम)
(2) लघु उद्योग
(3) महिला व बालविकास योजना
(4) विविध उद्योग
Question 80: समोरासमोरील अनुदेशन आणि संगणकाच्या मध्यस्थीने दिलेले अनुदेशन यांच्या संयोजनास -------- असे संबोधले जाते.
(1) फ्लेक्झीबल लर्निंग
(2) ऑनलाईन लर्निंग
(3) ब्लेंडेड लर्निंग
(4) कंबाईन्ड लर्निंग
Question 81: स्टेम (STEM) (Science, Technology, Engineering and Mathematics) शिक्षणाद्वारे विद्यार्थ्यांमधील कोणत्या कौशल्ये विकसनाचा उद्देश आहे ?
a. सर्जनशीलता आणि नवकल्पना
b. तथ्ये स्मरणात ठेवण्याचे
c. वास्तव जगातील समस्या सोडवणे
d. तंत्रज्ञानात चांगले गुण प्राप्त करणे
e. ज्ञानाचे सैद्धांतिक उपयोजन
f. सहकार्य आणि संवाद
b. तथ्ये स्मरणात ठेवण्याचे
c. वास्तव जगातील समस्या सोडवणे
d. तंत्रज्ञानात चांगले गुण प्राप्त करणे
e. ज्ञानाचे सैद्धांतिक उपयोजन
f. सहकार्य आणि संवाद
(1) b, d, e
(2) a, c, f
(3) a, c, e, f
(4) b, c, e, f
Question 82: आरोग्य व वैद्यकीय क्षेत्रामध्ये साथीच्या रोगाशी संबंधित उद्भवलेल्या परिस्थितीत कुशल मनुष्य बळ उपलब्ध व्हावे तसेच या क्षेत्रातील संसाधनांमधील आवश्यक प्रशिक्षित मनुष्य बळाचा तुटवडा दूर व्हावा, याकरिता आरोग्य क्षेत्रात काम करण्यास इच्छुक युवक/युवतींना हेल्थकेयर, पॅरामेडीकल, नर्सिंग व डोमेस्टिक वर्कर क्षेत्रांमध्ये कौशल्य विकास प्रशिक्षण प्रदान करून रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी राज्यामध्ये कोणते अभियान राबविण्यास मान्यता देण्यात आली आहे ?
(1) मुख्यमंत्री कौशल्य विकास अभियान
(2) प्रधानमंत्री कौशल्य विकास अभियान
(3) प्रमोद महाजन कौशल्य व उद्योजकता विकास अभियान
(4) (1) आणि (2) दोन्हीही
Question 83: राष्ट्रीय कौशल्य विकास मंडळाचे कोणते उपकार्य कौशल्य नाही ?
(1) संस्थात्मक प्रशिक्षण
(2) पायाभूत सुविधा
(3) एक केंद्रभिमुखता
(4) पर्यावरण प्रशिक्षण
Question 84: महास्वयं पोर्टल ---------- गोष्टी प्रदान करते.
अ. कौशल्य अध्यापनाची माहिती देणे.
ब. विद्यार्थ्यांना विशेषीकृत प्रशिक्षण शोधण्यात मदत करणे.
क. उद्योगासाठी कुशल युवक उपलब्ध असल्याचे सुनिश्चित करणे.
ड. स्वनियोजित रोजगाराच्या संधी प्रदान करणे.
ब. विद्यार्थ्यांना विशेषीकृत प्रशिक्षण शोधण्यात मदत करणे.
क. उद्योगासाठी कुशल युवक उपलब्ध असल्याचे सुनिश्चित करणे.
ड. स्वनियोजित रोजगाराच्या संधी प्रदान करणे.
(1) फक्त अ
(2) फक्त अ आणि ब
(3) फक्त अ, ब आणि क
(4) फक्त ब, क आणि ड
Question 85: MJPJAY योजना, 2024 अंतर्गत लाभार्थीच्या रुग्णालयीन खर्चाची बाब पूर्ण करण्यासाठी प्रत्येक कुटुंबाला प्रति पॉलीसी वर्ष ------ पर्यंत पूर्ती करते.
(1) रु. 1,50,000/-
(2) रु. 2,00,000/-
(3) रु. 2,50,000/-
(4) रु. 3,00,000/-
Note:प्रश्न क्र.85 रद्द करण्यात आलेला आहे.
Question 86: RTE कायदा, 2009 च्या तरतुदींच्या अंमलबजावणीसाठी भांडवल व आवर्ती खर्चाच्या अंदाजपत्रकाची निर्मिती कोण करू शकते ?
(1) केंद्र शासन
(2) राज्य शासन
(3) स्थानिक प्रशासक
(4) राज्याचे अर्थ मंत्रालय
Question 87: खालील जोड्या जुळवा.
A B
a. सॉक्रेटीस i. तर्क पद्धती
b. प्लेटो ii. पंचपदी पद्धती
c. फ्रोबेल iii. क्रीडन पद्धती
d. हर्बार्ट iv. संवाद पद्धती
e. हेगेल v. प्रश्न-उत्तर पद्धती
a. सॉक्रेटीस i. तर्क पद्धती
b. प्लेटो ii. पंचपदी पद्धती
c. फ्रोबेल iii. क्रीडन पद्धती
d. हर्बार्ट iv. संवाद पद्धती
e. हेगेल v. प्रश्न-उत्तर पद्धती
(1) a - v, b - iv, c - iii, d - ii, e - i
(2) a - i, b - ii, c - iii, d - iv, e - v
(3) a - iii, b - i, c - ii, d - v, e - iv
(4) a - iv, b - v, c - iii, d - ii, e - i
Question 88: 'सत्य हे गतिमान आहे ते बदलत असते' अशी विचारसरणी असणारी तत्वज्ञानाची शाखा ------आहे.
(1) वास्तववाद
(2) निसर्गवाद
(3) आदर्शवाद
(4) कार्यवाद
Question 89: खाली दोन विधाने दिलेली आहेत. त्यांचे काळजीपूर्वक वाचन करून योग्य पर्यायाची निवड करा.
विधान I : सर्जनशीलतेला समस्या सोडवण्याचा एक विशिष्ट प्रकार असे म्हणता येईल.
विधान II : मौलिकता नेहमीच सर्जनशीलता नसते.
विधान II : मौलिकता नेहमीच सर्जनशीलता नसते.
(1) दोन्ही विधाने सत्य आहेत
(2) दोन्ही विधाने असत्य आहेत
(3) विधान 1 सत्य आहे, विधान II असत्य आहे
(4) विधान II सत्य आहे, विधान 1 असत्य आहे
Question 90: खालीलपैकी कोणते घटक अध्ययनावर परिणाम करतात ?
a. अभियोग्यता
b. थकवा
c. अस्मिता
d. खेळ
e. परिपक्वता
f. गणकयंत्राचा वापर
g. अंधारी खोली
h. संवाद कौशल्य
i. अध्ययनाची वेळ
j. विषयाची भीती
b. थकवा
c. अस्मिता
d. खेळ
e. परिपक्वता
f. गणकयंत्राचा वापर
g. अंधारी खोली
h. संवाद कौशल्य
i. अध्ययनाची वेळ
j. विषयाची भीती
(1) a, d, e, f, g, i
(2) b, c, e, g, i, j
(3) c, e, g, h, i, j
(4) d, e, f, g, i, j
Question 91: व्यक्तीच्या विविध क्षेत्रातील नैसर्गिक क्षमता आणि बलस्थाने यांच्या मूल्यांकनासाठी ------ चा वापर केला जातो.
(1) अभिवृत्ती कसोट्या
(2) अभिक्षमता कसोट्या
(3) व्यक्तिमत्व कसोट्या
(4) बुद्धिमापन कसोट्या
Question 92: किशोरवयीन मुलींसाठी असणाऱ्या योजनेची पुढीलपैकी कोणती उद्दिष्ट्ये आहेत ?
अ. किशोरवयीन मुलींना स्व-विकास आणि सबलीकरणासाठी सक्षम बनविणे.
ब. आरोग्य आणि स्वच्छतेचे शिक्षण देणे.
क. मुलींचे लिंग गुणोत्तर वाढविणे.
ड. त्यांच्या पोषण आणि आरोग्य दर्जात सुधारणा करणे.
ब. आरोग्य आणि स्वच्छतेचे शिक्षण देणे.
क. मुलींचे लिंग गुणोत्तर वाढविणे.
ड. त्यांच्या पोषण आणि आरोग्य दर्जात सुधारणा करणे.
(1) अ आणि ब
(2) ब आणि क
(3) क आणि ड
(4) अ आणि ड
Note:प्रश्न क्र.92 रद्द करण्यात आलेला आहे.
Question 93: खाली दिलेल्या परिस्थितीत अध्ययनाचा कोणता नियम लागू होतो ?
'चुकीच्या अध्ययन पद्धतीमुळे सारीका पहिल्या सत्राच्या परीक्षेत नापास झाली. तिने दुसऱ्या अध्ययन पद्धतीने पुन्हा अध्ययनास सुरुवात केली.'
(1) सज्जतेचा नियम
(2) पुनरावृत्तीचा नियम
(3) अनुकरणाचा नियम
(4) परिणामाचा नियम
Question 94: पुढील जोड्या जुळवा.
1. चेता विज्ञानावर आधारित उपपत्ती a. कॅटल
2. त्रिकुट उपपत्ती b. स्टर्नबर्ग
3. त्रिमितिय उपपत्ती c. गार्डनर
4. प्राथमिक मानसिक क्षमता d. थर्स्टन
5. स्फटीक द्रवरूप बुद्धीमतेची उपपत्ती e. गिल्फोर्ड
2. त्रिकुट उपपत्ती b. स्टर्नबर्ग
3. त्रिमितिय उपपत्ती c. गार्डनर
4. प्राथमिक मानसिक क्षमता d. थर्स्टन
5. स्फटीक द्रवरूप बुद्धीमतेची उपपत्ती e. गिल्फोर्ड
(1) 1-е, 2-c, 3d, 4b, 5-a
(2) 1-c, 2-b, 3e, 4d, 5-a
(3) 1-b, 2-a, 3d, 4c, 5-е
(4) 1-a, 2b, 3c,4-d, 5-e
Question 95:
अ. विकासात्मक अवस्था
ब. पूर्व आवश्यक ज्ञान
क. बुद्धिमत्ता
ड. लवचिकता
हे घटक खालीलपैकी कोणत्या पर्यायाशी संबंधित आहेत ?
ब. पूर्व आवश्यक ज्ञान
क. बुद्धिमत्ता
ड. लवचिकता
हे घटक खालीलपैकी कोणत्या पर्यायाशी संबंधित आहेत ?
(1) समस्या उकलनाच्या पायऱ्या
(2) समस्या उकलनातील अडथळे
(3) चांगल्या उकलनकर्त्याची लक्षणे
(4) समस्या उकलनाची आदर्श पद्धती
Question 96: 15 जानेवारी 2021 रोजी कौशल्य विकास आणि उद्योजकता मंत्रालयाने (MSDE) आपल्या प्रमुख योजनेचा तिसरा टप्पा ------- हा प्रक्षेपित केला.
(1) राष्ट्रीय कौशल विकास अभियान (NSDM)
(2) प्रधानमंत्री कौशल्य विकास योजना (PMKVY)
(3) स्किल इंडिया मिशन (SIM)
(4) राष्ट्रीय शिकाऊ पदोन्नती योजना (NAPS)
Question 97: अनैतिक व्यापार प्रतिबंधक कायदा, 1956 अन्वये महाराष्ट्र शासनाने ------ येथे स्त्री संरक्षण गृहे स्थापन केली आहेत.
अ. देवनार (मुंबई)
ब. नागपूर
क. पुणे
ड. बीड
ब. नागपूर
क. पुणे
ड. बीड
(1) फक्त अ
(2) फक्त अ आणि ब
(3) फक्त अ, ब आणि क
(4) अ, ब, क आणि ड
Question 98: महाराष्ट्र शासनाद्वारे महाराष्ट्र राज्य कौशल्य विद्यापीठाची स्थापना महाराष्ट्र अधिनियम क्र. ------द्वारे करण्यात आली.
(1) VI/2020
(2) VII/2020
(3) VI/2021
(4) VII/2021
Question 99: मुख्यमंत्री युवा कार्य प्रशिक्षण योजनेचे ---- हे उद्दिष्ट आहे.
(1) युवकांचा कौशल्य विकास करणे
(2) उमेदवारांना उद्योजकांकडे प्रत्यक्ष कार्य प्रशिक्षणाद्वारे रोजगारक्षम करणे
(3) युवा संशोधकांना मार्गदर्शन करणे
(4) युवकांना कौशल्य विकासासाठी शिष्यवृत्ती प्रदान करणे
Question 100: राष्ट्रीय कौशल्य विकास महामंडळ (NSDC)----- यांना समर्थन पुरवते जे संभाव्य कामगारांना भविष्यातील कौशल्यांमध्ये संधी देऊन प्रभाव निर्माण करत आहेत.
अ. एंटरप्राइजेस
ब. स्टार्ट-अप्स
क. कंपन्या
ड. संस्था
ब. स्टार्ट-अप्स
क. कंपन्या
ड. संस्था
(1) फक्त अ
(2) फक्त अ आणि ब
(3) फक्त अ, ब आणि क
(4) अ, ब, क आणि ड
Question 101: युनेस्कोने 2024 चे मुलींच्या आणि महिला शिक्षणासाठीचे पारितोषिक -------,------ मधील परिवर्तनशील प्रकल्पांना दिले.
अ. युगांडा
ब. झांबिया
क. अल्जेरीया
ड. लिबीया
ब. झांबिया
क. अल्जेरीया
ड. लिबीया
(1) फक्त अ, ब
(2) फक्त क, ड
(3) फक्त अ, क
(4) फक्त ब, ड
Question 102: आंतरराष्ट्रीय न्यायालय (ICJ) बाबत खालीलपैकी अयोग्य विधान ओळखा.
(1) आंतरराष्ट्रीय न्यायालयामध्ये संयुक्त राष्ट्र महासभा व सुरक्षा परिषदेद्वारे 9 वर्षासाठी निर्वाचित 15 न्यायाधीश असतात.
(2) आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाच्या अध्यक्ष व उपाध्यक्षाची निवड दर तीन वर्षांनी गुप्त मतपत्रिकेद्वारे न्यायालयाच्या सदस्याद्वारे केली जाते.
(3) नोव्हेंबर 2023 मध्ये संपन्न झालेल्या निवडणुकीत न्यायाधीश हिलरी चार्ल्सवर्थ यांची पुनर्निवड करण्यात आली.
(4) जुलै 2024 मध्ये आंतरराष्ट्रीय न्यायालयाचे अध्यक्षा जुलीया सेबुटिंडे होत्या.
Question 103: युरोपीय संघाविषयीचे खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे ?
(1) युरोपीय आयोग ही निर्णय घेणारी शाखा आहे
(2) युरोपीय परिषदेमध्ये प्रत्येक सदस्य राज्याचे राष्ट्रपती किंवा पंतप्रधान असतात
(3) युरोपीय परिषदेच्या वर्षातून चार सभा भरतात
(4) युरोपीय संघ न्यायालयात 27 न्यायाधीश आहेत
Question 104: खालीलपैकी युरोपीयन युनियन बाबत योग्य विधान ओळखा.
अ. युरोपीयन युनियन ला 2012 मध्ये नोबेल शांतता पुरस्कार प्राप्त झाला.
ब. युरोपीयन युनियन हे मॅस्ट्रिच कराराद्वारे निर्माण झाले.
क. 'ओड टू जॉय' ही युरोपीयन युनियनचे गीत आहे.
ब. युरोपीयन युनियन हे मॅस्ट्रिच कराराद्वारे निर्माण झाले.
क. 'ओड टू जॉय' ही युरोपीयन युनियनचे गीत आहे.
(1) फक्त अ, ब
(2) फक्त ब, क
(3) फक्त अ, क
(4) अ, ब आणि क
Question 105: खालीलपैकी कोणता देश 'आपेक' चा सदस्य नाही ?
(1) फिलिपिन्स
(2) कंबोडिया
(3) थायलंड
(4) सिंगापूर
Question 106: भारतीय राष्ट्रीय मानवाधिकार आयोगाने 12 ऑक्टोबर 2023 रोजी आपला --------- स्थापना दिन साजरा केला.
(1) 27 वा
(2) 25 वा
(3) 32 वा
(4) 30 वा
Question 107: युरोपीयन संघाची निर्मिती कोणत्या करारांमधून झाली ?
a. मॅस्ट्रिच करार
b. रोम करार
c. व्हिएन्ना करार
d. डंकेल करार
b. रोम करार
c. व्हिएन्ना करार
d. डंकेल करार
(1) फक्त a योग्य आहे
(2) फक्त a, c योग्य आहेत
(3) फक्त b, d योग्य आहेत
(4) फक्त a, d योग्य आहेत
Question 108: आसियानची (ASEAN) उद्दिष्ट्ये कोणती आहेत ?
a. दक्षिण-पूर्व आशियाई राष्ट्रांच्या आर्थिक प्रगतीस गती देणे.
b. दक्षिण-पूर्व आशिया मध्ये शांतता व स्थैर्यास प्रोत्साहन देणे.
c. सदस्य राष्ट्रांची तेल धोरणे एकत्र करणे.
d. कामाच्या ठिकाणी सामाजिक न्यायासाठी प्रोत्साहन देणे.
b. दक्षिण-पूर्व आशिया मध्ये शांतता व स्थैर्यास प्रोत्साहन देणे.
c. सदस्य राष्ट्रांची तेल धोरणे एकत्र करणे.
d. कामाच्या ठिकाणी सामाजिक न्यायासाठी प्रोत्साहन देणे.
(1) फक्त a, b योग्य आहेत
(2) फक्त b, c योग्य आहेत
(3) फक्त a, d योग्य आहेत
(4) फक्त a योग्य आहे
Question 109: दक्षिण आशियाई मुक्त व्यापार करार (SAFTA) हा पुढीलपैकी कोणत्या घटकांमुळे अपयशी ठरला ?
अ. राष्ट्रांचे संकुचित निर्यात क्षेत्र
ब. द्विराष्ट्रीय मुक्त व्यापार करारांचा अभाव
क. राजकीय अडथळे
ब. द्विराष्ट्रीय मुक्त व्यापार करारांचा अभाव
क. राजकीय अडथळे
(1) फक्त अ आणि ब
(2) फक्त अ आणि क
(3) फक्त ब आणि क
(4) अ, ब आणि क
Question 110: प्रादेशिक सर्वसमावेशक आर्थिक भागीदारी संदर्भात पुढीलपैकी कोणते / कोणती विधान/ने योग्य आहेत ?
अ. चीनच्या नेतृत्वाखालील मुक्त व्यापारासाठी आर्थिक सहकार्य करणारा हा गट आहे.
ब. अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील ट्रान्स पॅसिफिक भागीदारीला प्रत्युत्तर म्हणून ही भागीदारी (RCEP) उदयास आली आहे.
क. या भागीदारी गटातील राष्ट्रांमध्ये भारतीय व्यावसायिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध असतील.
ब. अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील ट्रान्स पॅसिफिक भागीदारीला प्रत्युत्तर म्हणून ही भागीदारी (RCEP) उदयास आली आहे.
क. या भागीदारी गटातील राष्ट्रांमध्ये भारतीय व्यावसायिकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध असतील.
(1) फक्त अ आणि ब
(2) फक्त अ आणि क
(3) फक्त ब आणि क
(4) अ, ब आणि क
Question 111: भारत सरकार द्वारा बाल मृत्यु दरात घट होण्याकरिता जाहीर झालेल्या योजना कोणत्या आहेत ?
a. गृह स्तरावर नवजातांची काळजी
b. राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम
c. उज्वला सुरक्षा योजना
d. जननी शिशु सुरक्षा कार्यक्रम
b. राष्ट्रीय बाल स्वास्थ्य कार्यक्रम
c. उज्वला सुरक्षा योजना
d. जननी शिशु सुरक्षा कार्यक्रम
(1) फक्त a, b, c योग्य आहेत
(2) फक्त a, b, d योग्य आहेत
(3) फक्त b, c, d योग्य आहेत
(4) फक्त a, c योग्य आहेत
Question 112: संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेविषयीच्या (UNHRC) खालील विधानांतील चुकीचे विधान ओळखा.
(1) संयुक्त राष्ट्र आमसभेचे सदस्य बहुमताने संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेचे सदस्य निवडून देतात.
(2) संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेच्या मंडळात चार सदस्य असतात.
(3) आशिया-पॅसिफिक राष्ट्रांना तेरा जागा आहेत.
(4) परिषदेचे सदस्य तीन वर्षे कामकाज बघतात.
Question 113: मानवी हक्कांच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार आयोगाच्या जागी संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार परिषदेची स्थापना पुढीलपैकी कोणत्या वर्षी करण्यात आली ?
(1) 2000
(2) 2001
(3) 2006
(4) 1998
Question 114: मानवी हक्कांच्या तिसऱ्या पिढीतील अधिकारांना खालीलपैकी कोणत्या नावाने ओळखले जाते ?
(1) नागरिकांचे अधिकार
(2) विकासविषयक अधिकार
(3) समूह/गटांचे अधिकार
(4) स्त्रियांचे अधिकार
Question 115: पुढीलपैकी कोणत्या प्रथा/पद्धती भारतीय संविधानाच्या शोषणास प्रतिबंध करणाऱ्या हक्काचे उल्लंघन करतात ?
a. माणसांची, विशेषतः स्त्रिया व मुलींची वेश्या व्यवसायासाठी खरेदी/विक्री
b. सक्तीची मजुरी अथवा बिगारी
c. उद्योगांमध्ये बाल मजुरी
d. जेलमधील कैद्यांसाठी सक्त मजुरी
b. सक्तीची मजुरी अथवा बिगारी
c. उद्योगांमध्ये बाल मजुरी
d. जेलमधील कैद्यांसाठी सक्त मजुरी
(1) फक्त a, b आणि c बरोबर आहेत
(2) फक्त a आणि b बरोबर आहेत
(3) फक्त b, c आणि d बरोबर आहेत
(4) फक्त d बरोबर आहे
Question 116: मनरेगा (महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा) अंतर्गत सामाजिक लेखापरीक्षण समिती पुढीलपैकी कोणामार्फत निवडली जाते ?
अ. ग्रामसभा
ब. जिल्हाधिकारी
क. पंचायत
ड. जिल्हा परिषद
ब. जिल्हाधिकारी
क. पंचायत
ड. जिल्हा परिषद
(1) फक्त अ
(2) फक्त ब आणि क
(3) फक्त ड
(4) फक्त अ आणि ड
Question 117: आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायालयाच्या रोम अधिनियमातील कोणते कलम हे वैयक्तिक गुन्हेगारी संदर्भातील जबाबदारी विषयी आहे ?
(1) कलम 23
(2) कलम 26
(3) कलम 25
(4) कलम 24
Question 118: पुढील कायदे भारतात ज्या क्रमाने स्वीकारले गेले तो योग्य क्रम लावा.
अ. महिलांचे घरगुती हिंसाचारापासून संरक्षण कायदा
ब. हुंडाबंदी कायदा
क. बाल मजूर (प्रतिबंध आणि नियमन) कायदा
ड. नागरी हक्क संरक्षण कायदा
ब. हुंडाबंदी कायदा
क. बाल मजूर (प्रतिबंध आणि नियमन) कायदा
ड. नागरी हक्क संरक्षण कायदा
(1) ड, ब, क, अ
(2) ड, ब, अ, क
(3) अ, ब, क, ड
(4) क, ड, ब, अ
Question 119: भारतीय संविधानाच्या भाग III मधील मूलभूत हक्कांबद्दल पुढीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर आहे ?
a. भारतीय संविधानातील संवैधानिक उपाययोजनांचा अधिकार हा देखील एक मूलभूत हक्क आहे.
b. मूलभूत हक्कांच्या प्रकरणात व्यक्तींच्या आणि समूहांच्या हक्कांची हमी दिलेली आहे.
b. मूलभूत हक्कांच्या प्रकरणात व्यक्तींच्या आणि समूहांच्या हक्कांची हमी दिलेली आहे.
(1) a आणि b दोन्ही बरोबर आहेत
(2) a आणि b दोन्ही चूक आहेत
(3) a बरोबर आहे आणि b चूक आहे
(4) a चूक आहे आणि b बरोबर आहे
Question 120: भारताच्या रजिस्ट्रार जनरल द्वारे प्रसिद्ध केलेल्या पत्रकानुसार खालीलपैकी कोणत्या राज्यात 2019 साली बाल मृत्यु दर सर्वाधिक होता ?
(1) मध्य प्रदेश
(2) छत्तीसगढ
(3) आसाम
(4) राजस्थान
Question 121: मानवी विकास निर्देशांकाचा रोख कशावर आहे ?
(1) लोकांच्या क्षमता
(2) मानवी संसाधने
(3) शाश्वत अभिवृद्धि
(4) आर्थिक न्याय
Question 122: पुढीलपैकी कोणती संघटना मानवी हक्कांच्या संरक्षणासाठी मानवतावादी भूमिका पार पाडत आहे ?
a. रेड क्रॉस
b. ऑक्स्फॅम्
c. अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल
d. मेदसँ साँ फ्राँतिएर् (डॉक्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स)
b. ऑक्स्फॅम्
c. अॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल
d. मेदसँ साँ फ्राँतिएर् (डॉक्टर्स विदाऊट बॉर्डर्स)
(1) a, b, c आणि d
(2) फक्त a आणि b
(3) फक्त b आणि c
(4) फक्त a, b आणि c
Question 123: राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाच्या संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या.
a. तो संवैधानिक आहे.
b. तो मानवी हक्क संरक्षण कायदा, 1993 अंतर्गत निर्माण करण्यात आला.
c. तो देशातील मानवी हक्काचा पहारेकरी आहे.
b. तो मानवी हक्क संरक्षण कायदा, 1993 अंतर्गत निर्माण करण्यात आला.
c. तो देशातील मानवी हक्काचा पहारेकरी आहे.
(1) फक्त a
(2) फक्त a आणि b
(3) फक्त b आणि c
(4) फक्त a आणि c
Question 124: खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/त ?
a. जागतिक मानवी हक्क प्रतिज्ञापत्राचे (UDHR) तिसरे कलम हे जीविताचा अधिकार, स्वातंत्र्य आणि वैयक्तिक सुरक्षेशी संबंधित आहे.
b. त्याचे कलम सात हे कायद्यासमोर समानता या संदर्भात आहे.
c. त्याचे कलम चौदा हे विवाहाचा अधिकार आणि कुटुंबासंबंधात आहे.
b. त्याचे कलम सात हे कायद्यासमोर समानता या संदर्भात आहे.
c. त्याचे कलम चौदा हे विवाहाचा अधिकार आणि कुटुंबासंबंधात आहे.
(1) फक्त a
(2) फक्त a आणि b
(3) फक्त c
(4) फक्त b आणि c
Question 125: ऑर्गनायझेशन ऑफ पेट्रोलियम एक्सपोटींग कन्ट्रीज (OPEC) संघटनेची उद्दिष्ट्ये पुढीलपैकी कोणती आहेत ?
अ. सदस्य देशांमध्ये पेट्रोलियम उत्पादनांच्या संदर्भातील धोरणांमध्ये सूसूत्रता आणणे.
ब. तेलाच्या बाजारपेठेत स्थिरता आणणे.
क. ग्राहकाला नियमित, वाजवी भावात, तत्परतेने पेट्रोलियम वस्तुंचा पुरवठा करणे आणि उत्पादकांसाठी नियमित स्थिर उत्पन्नाची खात्री देणे.
ब. तेलाच्या बाजारपेठेत स्थिरता आणणे.
क. ग्राहकाला नियमित, वाजवी भावात, तत्परतेने पेट्रोलियम वस्तुंचा पुरवठा करणे आणि उत्पादकांसाठी नियमित स्थिर उत्पन्नाची खात्री देणे.
(1) फक्त अ
(2) फक्त ब आणि क
(3) फक्त अ आणि ब
(4) अ, ब आणि क
Question 126: मागासवर्गीय युवकांचे सैन्य व पोलीस भरती पूर्व प्रशिक्षणाच्या आवश्यक बाबी कोणत्या ?
a. मागासवर्गीय उमेदवार 18 ते 25 वर्ष वयोगटातील असावा.
b. मागासवर्गीय उमेदवार कमीत कमी इ. 10 वी (एस. एस. सी.) पास असावा.
c. मागासवर्गीय उमेदवार इयत्ता 12 वी पास असावा.
d. मागासवर्गीय उमेदवार दारिद्र्य रेषेखालील असावा.
b. मागासवर्गीय उमेदवार कमीत कमी इ. 10 वी (एस. एस. सी.) पास असावा.
c. मागासवर्गीय उमेदवार इयत्ता 12 वी पास असावा.
d. मागासवर्गीय उमेदवार दारिद्र्य रेषेखालील असावा.
(1) a आणि b
(2) a आणि c
(3) a, b आणि d
(4) a, c आणि d
Question 127: महाराष्ट्र राज्याने कामगाराच्या जीवनाची गुणवत्ता उंचावण्याकरीता स्थापलेल्या कामगार कल्याण केंद्राची संख्या किती आहे ?
(1) 82
(2) 72
(3) 31
(4) 19
Note:प्रश्न क्र.127 रद्द करण्यात आलेला आहे.
Question 128: मजुरी निर्धारित करणारे घटक
a. श्रमाची मागणी
b. मजुरी
c. किंमत स्तर
d. सामाजिक प्रतिष्ठा
b. मजुरी
c. किंमत स्तर
d. सामाजिक प्रतिष्ठा
(1) a, b, c
(2) a, d, b
(3) b, c, d
(4) a, c, d
Question 129: पुढीलपैकी कोण विकास प्रकल्पाच्या परिणामाच्या अभ्यासासाठी नियुक्त समितीचे सदस्य असतात ?
a. दोन गैर-सरकारी शास्त्रज्ञ
b. पुनर्वसनातील दोन तज्ञ
c. संबंधित भागातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे दोन प्रतिनिधी
d. खाजगी कंपनीचे प्रतिनिधी
b. पुनर्वसनातील दोन तज्ञ
c. संबंधित भागातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांचे दोन प्रतिनिधी
d. खाजगी कंपनीचे प्रतिनिधी
(1) केवल d
(2) केवल a आणि b
(3) केवल a, b आणि c
(4) केवल b, c आणि d
Question 130: मुळशी धरण सत्याग्रह (1927-1930) बाबत खालीलपैकी अयोग्य कथन ओळखा.
(1) टाटा उद्योग समूहाने सह्याद्रीच्या पर्वत रांगामध्ये वीज निर्मितीसाठी धरणे बांधण्याची योजना आखली होती.
(2) पुण्यातील मुळशी येथे तत्कालीन सर्वात मोठे धरण बांधण्यासाठी इंग्रजांनी मोठ्या भांडवलाची उभारणी केली होती.
(3) "आम्ही जीव देऊ, पण धरण देणार नाही" ही या आंदोलनाची लोकप्रिय घोषणा होती.
(4) सेनापती बापट यांनी या सत्याग्रहाचे नेतृत्व केले होते.
Question 131: विधान (A): भूसंपादन कायदा केवल व्यक्तींना नुकसानभरपाई देण्याशी संबंधित आहे.
कारण (R) : भूसंपादन कायदा प्रकल्पग्रस्तांच्या पुनर्वसनाशी संबंधित नाही.
(1) (A) आणि (R) दोन्ही बरोबर आहेत आणि (R) हे (A) चे अचूक स्पष्टीकरण आहे
(2) (A) आणि (R) दोन्ही चूक आहेत
(3) (A) बरोबर आहे परंतु (R) चूक आहे
(4) (A) चूक आहे परंतु (R) बरोबर आहे
Question 132: महाराष्ट्र प्रकल्पग्रस्त पुनर्वसन कायदा, 1999 अंतर्गत मुख्य नियंत्रक प्राधिकारी यांची कर्तव्ये आणि कार्ये याबद्दल चुकीचे विधान ओळखा.
(1) पुनर्वसनाशी संबंधित राज्य सरकारच्या धोरणांच्या चौकटीत पुनर्वसन कार्यक्रम राबविणे.
(2) पुनर्वसनाच्या कार्यात समन्वय आणि पर्यवेक्षण करणे.
(3) राज्याच्या राज्यपालांना नियतकालीन अहवाल सादर करणे.
(4) अनुदानाचा योग्य वापर करून त्याचे चाचणी लेख्खा परीक्षण करणे.
Question 133: अयोग्य कथन/ने ओळखा :
अ. दिव्यांगजन सक्षमीकरण विभाग, सामाजिक न्याय व सक्षमीकरण मंत्रालयाद्वारे 1969 पासून दरवर्षी राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान केला जातो.
ब. दिव्यांगजन सक्षमीकरण विभाग दरवर्षी 8 डिसेंबर रोजी आंतरराष्ट्रीय दिव्यांगजन दिवसाच्या स्मरणार्थ राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान करतो.
क. राष्ट्रीय पुरस्कारासाठी दोन संवर्ग केलेत वैयक्तिक सर्वोच्च कामगिरी आणि दुसरा संस्थात्मक सक्षमीकरण.
ब. दिव्यांगजन सक्षमीकरण विभाग दरवर्षी 8 डिसेंबर रोजी आंतरराष्ट्रीय दिव्यांगजन दिवसाच्या स्मरणार्थ राष्ट्रीय पुरस्कार प्रदान करतो.
क. राष्ट्रीय पुरस्कारासाठी दोन संवर्ग केलेत वैयक्तिक सर्वोच्च कामगिरी आणि दुसरा संस्थात्मक सक्षमीकरण.
(1) फक्त अ
(2) फक्त ब
(3) अ आणि ब
(4) ब आणि क
Question 134: महाराष्ट्रात दिव्यांगांना वैवाहिक प्रोत्साहन देण्यात येणाऱ्या योजनेची पात्रता पुढे सांगितली आहे. या योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी त्यापैकी योग्य निकष कोणते आहेत ?
अ. दिव्यांगाकडे महाराष्ट्राच्या अधिवासाचा दाखला असावा.
ब. पति किंवा पत्नीपैकी कोणी एक दिव्यांग असावे.
क. पति किंवा पत्नी यांना किमान 40% दिव्यांगता असावी.
ब. पति किंवा पत्नीपैकी कोणी एक दिव्यांग असावे.
क. पति किंवा पत्नी यांना किमान 40% दिव्यांगता असावी.
(1) अ, ब फक्त
(2) फक्त क
(3) अ, क फक्त
(4) अ, ब, क
Question 135: केंद्र शासन ट्रान्सजेंडर समुदायातील व्यक्तिंना कौशल्य विकास व उपजीविकेच्या संधी -------या योजने अंतर्गत देत आहे.
(1) पी.एम. दक्ष (PM-DAKSH)
(2) पी.एम. जय (PM-JAY)
(3) गरीमा-गृह
(4) पी.एम. उषा (PM-USHA)
Question 136: -------- लोकांना रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी भारत सरकारने 1 एप्रिल, 1989 रोजी जवाहर रोजगार योजना सुरू केली.
(1) शहरी भागातील गरीब
(2) आदिवासी
(3) ग्रामीण भागातील गरीब
(4) भूमिहीन शेतमजूर
Question 137: परदेशात पीएचडी आणि पदव्युत्तर शिक्षणासाठी आर्थिक सहाय्यता/मदत देणाऱ्या 'नॅशनल ओव्हरसीज स्कीम फॉर एस. सीज्' (SCs) या केंद्राच्या योजनेमध्ये पुढीलपैकी कोणत्या समाज घटकांचा समावेश होतो ?
अ. अनुसूचित जाती
ब. भटक्या, विमुक्त जाती
क. परंपरागत कारागीर
ड. भूमिहीन शेतमजूर
इ. अनिवासी भारतीय
ब. भटक्या, विमुक्त जाती
क. परंपरागत कारागीर
ड. भूमिहीन शेतमजूर
इ. अनिवासी भारतीय
(1) अ, ब, क, ड
(2) अ, ब, क
(3) अ, क, इ
(4) अ, ड, इ
Question 138: जोड्या लावा (भारतातील सामाजिक दृष्ट्या वंचित वर्गाच्या मुलांसाठी कार्य करणाऱ्या अशासकीय संस्था)
| 'अ' (अशासकीय संस्था) | 'ब' (स्थापना वर्ष) |
|---|---|
| अ. सेव्ह द चिल्ड्रेन | i. 1995 |
| ब. चाईल्ड हेल्प फाउंडेशन | ii. 1988 |
| क. कथा | iii. 2010 |
| ड. प्रथम एज्युकेशन फाउंडेशन | iv. 1919 |
अ ब क ड
(1) i iv iii ii
(2) iv iii ii i
(3) iii iv i ii
(4) iii iv ii i
Question 139: खालीलपैकी योग्य कथने ओळखा :
अ. 1930 मध्ये मुंबई प्रांताच्या शोषित वर्ग आणि आदिवासी जमातींच्या शैक्षणिक, आर्थिक व सामाजिक परिस्थितीचा अभ्यास करण्यासाठी स्टार्ट समितीची नियुक्ती झाली होती.
ब. डॉ.बी.आर. आंबेडकर हे स्टार्ट समितीचे सदस्य होते.
क. स्टार्ट समितीने भूमी बँकेच्या निर्मितीची शिफारस केली नव्हती.
ड. शोषित वर्गासाठी सर्वसाधारण शाळांमध्ये शिक्षणाची शिफारस स्टार्ट समितीने केली होती.
ब. डॉ.बी.आर. आंबेडकर हे स्टार्ट समितीचे सदस्य होते.
क. स्टार्ट समितीने भूमी बँकेच्या निर्मितीची शिफारस केली नव्हती.
ड. शोषित वर्गासाठी सर्वसाधारण शाळांमध्ये शिक्षणाची शिफारस स्टार्ट समितीने केली होती.
(1) फक्त अ, ब
(2) फक्त क, ड
(3) फक्त अ, ब, क
(4) फक्त अ, ब, ड
Question 140: आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटनेची खालीलपैकी कोणती राष्ट्र स्थायी सदस्य आहेत ?
अ. भारत
ब. इटली
क. जपान
ड. पाकिस्तान
इ. स्वीडन
ब. इटली
क. जपान
ड. पाकिस्तान
इ. स्वीडन
(1) फक्त अ, ब, ड
(2) फक्त अ, ब, क
(3) फक्त ब, क, इ
(4) फक्त अ, ड, इ
Question 141: आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटना (ILO) च्या नियामक मंडळाच्या अध्यक्षपदी निवडून आलेल्या भारतीयांची नावे त्यांच्या कामाच्या वर्षांशी जुळवा :
| नावे | वर्ष |
|---|---|
| a. श्री अतुल चटर्जी | i. 1961-62 |
| b. श्री शामल धारी लाल | ii. 1984-85 |
| c. श्री एस.टी. मेरानी | iii. 1932-33 |
| d. श्री बी.जी. देशमुख | iv. 1948-49 |
a b c d
(1) i ii iii iv
(2) ii iii i iv
(3) iii iv i ii
(4) iii ii iv i
Question 142: खालीलपैकी कामगार मंत्रालयाच्या अखत्यारीतील स्वायत्त संघटना कोणती आहे/आहेत ?
a. कामगार भविष्यनिर्वाह निधी संघटना
b. राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद
c. राष्ट्रीय कामगार संस्था
d. कामगार राज्य विमा महामंडळ
b. राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद
c. राष्ट्रीय कामगार संस्था
d. कामगार राज्य विमा महामंडळ
(1) a, b आणि d
(2) b, c आणि d
(3) a, c आणि d
(4) फक्त c
Note:प्रश्न क्र.142 रद्द करण्यात आलेला आहे.
Question 143: जोड्या लावा (भारतातील दिव्यांग जनासाठी कार्य करणाऱ्या अशासकीय संघटना)
| 'अ' (अशासकीय संघटना) | 'ब' (स्थापना वर्ष) |
|---|---|
| अ. दिया फाउंडेशन | i. 1959 |
| ब. सेन्स इंटरनॅशनल इंडिया | ii. 1992 |
| क. फॅमिली ऑफ डिसॅबल्ड | iii. 1997 |
| ड. द असोसिएशन ऑफ पीपल विथ डिसॅबिलिटी | iv. 1999 |
अ ब क ड
(1) iv iii ii i
(2) iii iv i ii
(3) ii iii iv i
(4) i ii iii iv
Question 144: ----------हा मध्यवर्ती मज्जासंस्थेचा एक विकार आहे. ज्यामुळे स्नायूंमध्ये हादरे आणि कडकपणा येऊ शकतो.
(1) मतिमंदत्व
(2) मेंदूचा पक्षघात
(3) पार्किन्सनचा आजार
(4) बहु विकलांगत्व
Question 145: विशेष आर्थिक क्षेत्रामुळे विस्थापनाची खालीलपैकी कोणती उदाहरणे आहेत ?
अ. पश्चिम बंगाल मध्ये सिंगुर
ब. ओडीसा मध्ये कुजांग
क. आंध्रप्रदेश मध्ये नेल्लोर
ड. उत्तरप्रदेश मध्ये गाझियाबाद
ब. ओडीसा मध्ये कुजांग
क. आंध्रप्रदेश मध्ये नेल्लोर
ड. उत्तरप्रदेश मध्ये गाझियाबाद
(1) फक्त अ, ब
(2) फक्त क, ड
(3) फक्त ब, ड
(4) फक्त अ, ब, क
Question 146: ग्राहक संरक्षण कायदा, 2019, च्या कलम 44 नुसार, "राज्य आयोग" म्हणजे ------------- अंतर्गत स्थापन राज्य ग्राहक विवाद निवारण आयोग.
(1) कलम 42 चे उपकलम (1)
(2) कलम 40 चे उपकलम (1)
(3) कलम 42 चे उपकलम (2)
(4) कलम 40 चे उपकलम (2)
Note:प्रश्न क्र.146 रद्द करण्यात आलेला आहे.
Question 147: ग्राहक संरक्षण अधिनियम, 2019 च्या कलम 20 आणि 21 अंतर्गत केंद्रीय प्राधिकरणाने दिलेल्या कोणत्याही आदेशामुळे व्यथीत झालेली व्यक्ती, आदेश प्राप्त झाल्याच्या तारखेपासून --------- राष्ट्रीय आयोगाकडे अपील दाखल करू शकते. कालावधीच्या आत
(1) 30 दिवस
(2) 45 दिवस
(3) 90 दिवस
(4) 60 दिवस
Question 148: ग्राहक संरक्षण कायदा, 2019 च्या खालील कलमामध्ये ग्राहक हक्कांच्या उल्लंघना संबंधित प्रकरणांची चौकशी करण्याच्या जिल्हाधिकाऱ्यांच्या अधिकारांबाबत समावेश करण्यात आला आहे
(1) कलम 16
(2) कलम 19
(3) कलम 34
(4) कलम 36
Question 149: ग्राहक संरक्षण अधिनियम, 2019 नुसार खोट्या किंवा दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींसाठी काय शिक्षा आहे ?
(1) एक वर्षापर्यंत कारावास आणि दोन लाख रुपयांपर्यंत दंड
(2) दोन वर्षांपर्यंत कारावास आणि पाच लाख रुपयांपर्यंत दंड
(3) तीन वर्षांपर्यंत कारावास आणि दहा लाख रुपयांपर्यंत दंड
(4) दोन वर्षांपर्यंत कारावास आणि दहा लाख रुपयांपर्यंत दंड
Question 150: ग्राहक संरक्षण अधिनियम, 2019 नुसार राज्य ग्राहक संरक्षण परिषदांची बैठक आवश्यक असेल तेव्हा होईल, परंतु परिषदेच्या किमान ------- बैठक/बैठका दरवर्षी होतील.
(1) एक
(2) दोन
(3) तीन
(4) चार
Report Card
Total Questions Attempted: 0
Correct Answers: 0
Wrong Answers: 0
--
0 टिप्पण्या