🌳 भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड योजना

महाराष्ट्र शासनाची राज्य पुरस्कृत फलोत्पादन योजना

📖 योजनेची माहिती

भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड योजना ही महाराष्ट्र शासनाच्या कृषी विभागामार्फत सन २०१८-१९ पासून राबविण्यात येणारी राज्य पुरस्कृत योजना आहे. या योजनेद्वारे शेतकऱ्यांना बहुवार्षिक फळबाग लागवडीसाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते. अनुदानाची रक्कम थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) पद्धतीने आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा केली जाते.

⭐ योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये

• अनुदानाची रक्कम तीन वर्षांच्या कालावधीत हप्त्यांमध्ये दिली जाते.
• अनुदान थेट आधार-लिंक बँक खात्यात जमा केले जाते.
• पहिल्या वर्षी किमान ८०% रोपांचे जिवंत राहण्याचे प्रमाण आवश्यक आहे.
• दुसऱ्या वर्षी किमान ९०% रोपांचे जिवंत राहण्याचे प्रमाण राखणे आवश्यक आहे.

🍎 समाविष्ट फळपिके

आंबा, काजू, पेरू, चिकू, सीताफळ, डाळिंब, लिंबू (पेपर लेमन), नारळ, चिंच, अंजीर, आवळा, कोकम, फणस, जांभूळ, संत्रा आणि मोसंबी.

📏 क्षेत्र मर्यादा

विभाग	किमान क्षेत्र	कमाल क्षेत्र
कोकण विभाग	०.१० हेक्टर	१०.०० हेक्टर
उर्वरित महाराष्ट्र	०.२० हेक्टर	६.०० हेक्टर

💰 अनुदान कोणत्या कामांसाठी दिले जाते?

1. खड्डे खोदणे
2. कलम/रोपे लागवड
3. सेंद्रिय व रासायनिक खतांचा वापर
4. पीक संरक्षण
5. रिक्त जागा भरणे (Gap Filling)

✅ पात्रता

• अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा कायमस्वरूपी रहिवासी असावा.
• अर्जदार शेतकरी असावा.
• आधार कार्ड असणे आवश्यक.
• स्वतःच्या नावावर ७/१२ उतारा व ८-अ उतारा असणे आवश्यक.
• आधारशी संलग्न बँक खाते असणे आवश्यक.

❌ अपात्र लाभार्थी

संस्थात्मक लाभार्थी (Institutional Beneficiaries) या योजनेस पात्र नाहीत.

📄 आवश्यक कागदपत्रे

1. आधार कार्ड
2. ७/१२ उतारा
3. ८-अ उतारा
4. जात प्रमाणपत्र (SC/ST लाभार्थ्यांसाठी)
5. स्वघोषणापत्र
6. पूर्वमंजुरी पत्र (लागू असल्यास)
7. आधार-लिंक बँक खात्याचा तपशील

🖥️ अर्ज प्रक्रिया

अर्जाची अधिकृत वेबसाईट:

👉 MahaDBT Farmer Portal

1. MahaDBT Farmer Portal वर जा.
2. नवीन अर्जदार नोंदणी (New Applicant Registration) करा.
3. आधार क्रमांक, मोबाईल क्रमांक व वैयक्तिक माहिती भरा.
4. युजर आयडी व पासवर्ड तयार करा.
5. लॉगिन करून प्रोफाइल १००% पूर्ण करा.
6. जमीनविषयक माहिती व बँक तपशील भरा.
7. "फलोत्पादन/फळबाग लागवड" योजनेसाठी अर्ज करा.
8. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करून अर्ज अंतिम सादर करा.

💵 विविध फळपिकांसाठी प्रति हेक्टर अनुदान

फळपीक	अंतर	अनुदान (₹)
आंबा	10 × 10 मी.	67,005
आंबा (घन लागवड)	5 × 5 मी.	1,29,306
काजू	7 × 7 मी.	67,027
पेरू	3 × 2 मी.	2,27,517
पेरू	6 × 6 मी.	74,860
डाळिंब	4.5 × 3 मी.	1,20,777
लिंबू	6 × 6 मी.	72,907
मोसंबी	6 × 6 मी.	82,879
संत्रा	6 × 3 मी.	1,21,519
सीताफळ	5 × 5 मी.	88,275
आवळा	7 × 7 मी.	60,064
चिंच	10 × 10 मी.	57,465
जांभूळ	10 × 10 मी.	57,465
कोकम	7 × 7 मी.	57,589
फणस	10 × 10 मी.	54,940
अंजीर	4.5 × 3 मी.	1,13,936
चिकू	10 × 10 मी.	64,455
नारळ	8 × 8 मी.	93,817

❓ वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)

महिला शेतकरी अर्ज करू शकतात का?
होय.

सामायिक शेती असलेले शेतकरी अर्ज करू शकतात का?
होय.

एकाच शेतकऱ्याला एकापेक्षा अधिक फळपिकांसाठी अर्ज करता येतो का?
होय.

अर्जासाठी बँक खाते आवश्यक आहे का?
होय. आधारशी संलग्न बँक खाते अनिवार्य आहे.

ही शासन पुरस्कृत योजना आहे का?
होय. ही महाराष्ट्र शासनाची १००% राज्य पुरस्कृत योजना आहे.

शारीरिक दिव्यांग व्यक्तींना अर्ज करता येतो का?
होय.

🏆 निष्कर्ष

भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड योजना ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांना दीर्घकालीन उत्पन्नाचे साधन निर्माण करण्यासाठी महत्त्वाची योजना आहे. आंबा, काजू, डाळिंब, पेरू, संत्रा, मोसंबी यांसारख्या फळपिकांच्या लागवडीसाठी शासनाकडून तीन वर्षांमध्ये अनुदान दिले जाते. योग्य नियोजन आणि फळझाडांचे आवश्यक जिवंत प्रमाण राखल्यास शेतकरी या योजनेचा प्रभावी लाभ घेऊ शकतात.