जागतिक वन्यजीव निधी

🌍 जागतिक वन्यजीव निधी — वर्ल्ड वाइड फंड फॉर नेचर (WWF)

वर्ल्ड वाइड फंड फॉर नेचर (WWF) ही निसर्ग, जैवविविधता आणि पर्यावरण संरक्षणासाठी काम करणारी एक आंतरराष्ट्रीय गैर-सरकारी संस्था (NGO) आहे.

WWF चे पूर्ण नाव World Wide Fund for Nature असे आहे, तर यूएसए आणि कॅनडामध्ये या संस्थेला आजही तिच्या जुन्या नावाने World Wildlife Fund (WWF) म्हणूनच ओळखले जाते.

WWF ही जगातील सर्वात मोठ्या आणि प्रभावी संवर्धन संस्थांपैकी एक असून ती 100 पेक्षा अधिक देशांमध्ये कार्यरत आहे.

📌 स्थापना व इतिहास

WWF ची स्थापना 29 एप्रिल 1961 रोजी झाली.
मूळ नाव World Wildlife Fund होते; नंतर ते World Wide Fund for Nature असे बदलण्यात आले.
या संस्थेची कल्पना प्रिन्स बर्नहार्ड, प्रिन्स फिलिप, सर ज्युलियन हक्सले, मॅक्स निकोलसन इत्यादी प्रकृतिप्रेमींनी मांडली.
पहिले प्रमुख संकल्पनापत्र मॉर्जेस मॅनिफेस्टो म्हणून ओळखले गेले.
सध्याचे WWF चे मुख्यालय ग्लँड, स्वित्झर्लंड येथे आहे.
WWF चा प्रसिद्ध लोगो — जायंट पांडा.

🌱 WWF चे उद्दिष्टे आणि कार्य

🎯 प्रमुख उद्दिष्टे (Mission)

पृथ्वीवरील नैसर्गिक पर्यावरणाचा क्षय रोखणे
मानवनिर्मित दबावामुळे जैवविविधतेवर होणारे नकारात्मक परिणाम कमी करणे
निसर्गाशी मनुष्याचे शाश्वत आणि सुसंवादपूर्ण नाते तयार करणे
जैविक विविधतेचे संरक्षण,नैसर्गिक संसाधनांचा शाश्वत वापर आणि प्रदूषण नियंत्रणावर भर

🌍 प्रमुख कामकाज

हवामान बदल
अन्न आणि कृषी व्यवस्थापन
जंगले व गोडे पाणी परिसंस्था
वन्यजीव संरक्षण
महासागरी परिसंस्था
नाविन्यपूर्ण उपाययोजना व समुदाय सहभाग

WWF वाघ, हत्ती, गेंडा, पांडा, समुद्री कासव, ध्रुवीय अस्वल तसेच अनेक संकटग्रस्त प्रजातींवर विशेष लक्ष केंद्रित करते.

📘 Living Planet Report

WWF दर दोन वर्षांनी Living Planet Report प्रकाशित करते. यात Living Planet Index (LPI) या महत्त्वाच्या निर्देशकाद्वारे सस्तन प्राणी, पक्षी, सरपटणारे प्राणी आणि मासे यांच्या लोकसंख्येतील बदल मोजले जातात.

2024 च्या अहवालानुसार — गेल्या 50 वर्षांत जगातील पृष्ठवंशीय प्राण्यांची लोकसंख्या सुमारे 73% ने घटली.

Earth Hour

Earth Hour हा WWF चा जागतिक जनजागृती कार्यक्रम आहे. २००७ पासून दरवर्षी मार्च महिन्याच्या शेवटच्या शनिवारी रात्री 8:30 ते 9:30 या वेळेत लोकांना एक तास दिवे बंद करण्याचे आवाहन केले जाते.

WWF-India

WWF India ची स्थापना 27 नोव्हेंबर 1969 रोजी चैरिटेबल ट्रस्ट म्हणून झाली.
सेक्रेटेरिएट(मुख्यालय) नवी दिल्ली येथे आहे.
वन्यजीव, अधिवास संरक्षण, पर्यावरण शिक्षण, आणि धोरण निर्मितीवर काम.
चित्ता, हिम बिबट्या(Snow leopard), निलगिरी तहर, हत्ती, गेंडा यांसारख्या प्रजातींवर विशेष लक्ष.

📝 निष्कर्ष

WWF ही एक जागतिक पर्यावरण-संवर्धन संस्था आहे जी जैवविविधतेचे संरक्षण, शाश्वत संसाधन वापर आणि प्रदूषण कमी करणे यासाठी जगभरात प्रभावी उपक्रम राबवते.

माळरान

जागतिक वन्यजीव निधी