रासायनिक संयुगांची नावे आणि चिन्हे (Names and Symbols of Chemical Compounds)

रासायनिक संयुगांची नावे आणि चिन्हे (Names and Symbols of Chemical Compounds)

रासायनिक संयुगांचे नाव, रासायनिक सूत्र (Chemical Formula) आणि त्यांची योग्य माहिती स्पर्धा परीक्षा (MPSC, UPSC, SSC, Police Bharti, Talathi) तसेच शालेय विद्यार्थ्यांसाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. खाली सर्व प्रमुख संयुगांची अद्ययावत यादी दिली आहे.

क्र.	रासायनिक नाव	इंग्रजी नाव	रासायनिक सूत्र
1	हायड्रोजन मोनोऑक्साइड (पाणी)	Water	H₂O
2	सोडियम क्लोराइड	Sodium Chloride	NaCl
3	कार्बोनिल क्लोराइड (फॉस्जीन)	Carbonyl Chloride	COCl₂
4	पायरोसल्फ्यूरिक आम्ल (ओलियम)	Pyrosulfuric Acid	H₂S₂O₇
5	कॅल्शियम हायड्रॉक्साइड	Calcium Hydroxide	Ca(OH)₂
6	कॅल्शियम ऑक्साइड	Calcium Oxide	CaO
7	ट्रायक्लोरोमेथेन (क्लोरोफॉर्म)	Trichloromethane	CHCl₃
8	इथाइल अल्कोहोल (इथेनॉल)	Ethanol	C₂H₅OH
9	कॉपर सल्फेट	Copper Sulfate	CuSO₄
10	फेरस सल्फेट	Ferrous Sulfate	FeSO₄·7H₂O
11	कॅल्शियम सल्फेट	Calcium Sulfate	CaSO₄
12	सोडियम नायट्रेट	Sodium Nitrate	NaNO₃
13	सिल्व्हर नायट्रेट	Silver Nitrate	AgNO₃
14	पोटॅशियम हायड्रॉक्साइड	Potassium Hydroxide	KOH
15	सोडियम कार्बोनेट	Sodium Carbonate	Na₂CO₃
16	सोडियम हायड्रॉक्साइड	Sodium Hydroxide	NaOH
17	ड्युटेरियम ऑक्साइड (जड पाणी)	Heavy Water	D₂O
18	सोडियम बायकार्बोनेट	Sodium Bicarbonate	NaHCO₃
19	कॅल्शियम कार्बोनेट	Calcium Carbonate	CaCO₃
20	पोटॅशियम नायट्रेट	Potassium Nitrate	KNO₃
21	हायड्रोक्लोरिक आम्ल	Hydrochloric Acid	HCl
22	ऍसिटिक आम्ल	Acetic Acid	CH₃COOH
23	नायट्रस ऑक्साइड (हसवणारा वायू)	Nitrous Oxide	N₂O
24	फिनॉल	Phenol	C₆H₅OH
25	ऍसिटाइल सॅलिसिलिक आम्ल (अॅस्पिरिन)	Acetylsalicylic Acid	C₉H₈O₄
26	मॅग्नेशियम हायड्रॉक्साइड	Magnesium Hydroxide	Mg(OH)₂
27	कॅल्शियम क्लोरो-हायपोक्लोराइट (ब्लीचिंग पावडर)	Bleaching Powder	Ca(OCl)Cl
28	झिंक ऑक्साइड	Zinc Oxide	ZnO
29	मँगनीज डायऑक्साइड	Manganese Dioxide	MnO₂

📌 परीक्षा दृष्टीने महत्त्वाची संयुगे

संयुग	सामान्य नाव / उपयोग
H₂O	पाणी
D₂O	जड पाणी
NaCl	सामान्य मीठ
NaOH	कॉस्टिक सोडा
KOH	कॉस्टिक पोटॅश
NaHCO₃	खाण्याचा सोडा
Ca(OCl)Cl	ब्लीचिंग पावडर
CuSO₄	निळा थोथा
FeSO₄·7H₂O	हिरवा थोथा (हिराकस)
KNO₃	शोरा
N₂O	हसवणारा वायू